Россия Суриядаги авиабазасини қайта таъминлашни бошлади — WSJ

АҚШ расмийлари ва сунъий йўлдош суратларига кўра, Россия Суриядаги авиабазасини таъминлаш учун юк кемасини юборган. Бу Кремль мамлакатнинг янги ҳукмрон доиралари даврида ҳам ўзининг стратегик ҳарбий мавқеини сақлаб қолиш ниятида эканидан далолат беради, дея хабар берди The Wall Street Journal нашри.

Маълум бўлишича, “Спарта” юк кемаси март ойида Санкт Петербургдан йўлга чиққан ва май ойида Суриянинг Тартус портига етиб келган. Сафар давомида уни Россия ҳарбий-денгиз флотининг кемалари кузатиб борган. Бу 2024 йил охирида Россиянинг иттифоқчиси бўлган Башар Асад режими ағдарилганидан кейин амалга оширилган биринчи йирик таъминотдир.

АҚШ расмийларининг сўзларига кўра, Россия Мудофаа вазирлиги манфаатлари учун қурол етказиб бергани сабабли санкцияга тушган ушбу кема Хмеймим яқинидаги Россия авиабазаси учун ускуналар олиб келган.

Таъминот Россиянинг базадан фойдаланишни давом эттираётганини кўрсатди. Бу эса Суриядаги инқилоб Россияга стратегик зарба бўлади ва уни Африка ҳамда Жанубий Америкадаги амалиётлар базасидан маҳрум қилади деб умид қилган АҚШ расмийларини хавотирга солмоқда.

“Менимча, руслар базаларни сақлаб қолишга муваффақ бўлди. Улар сурияликларни ўзаро ҳамкорлик фойдали эканига ишонтириш учун турли усуллардан фойдаланди”, дейди Швеция Мудофаа тадқиқотлари агентлиги эксперти Арон Лунд.

Айни пайтда, АҚШ ҳарбийлари апрель ойида Суриядаги базаларини бутунлай тарк этди. Бу билан Қўшма Штатларнинг мамлакатдаги миссияси якунланди.
Янги ҳукумат ва Москва ўртасидаги алоқалар
Ҳозирда Суриянинг янги ҳукумати ва унинг президенти Аҳмад ас-Шараъа Москва билан базалар тақдири бўйича музокараларни давом эттирмоқда. Аш-Шараъа ҳокимиятга келганидан бери ҳам Россия, ҳам Ғарб билан алоқаларни йўлга қўйишга уринмоқда. У 2025-йилда Вашингтон ва Москвага ташриф буюрди.
Россия ўз навбатида Сурияга буғдой ва нефтьни арзон нархларда сотмоқда. Бу эса йиллар давомида уруш ва санкциялардан чарчаган Сурия иқтисодиёти учун муҳим кўмакдир.
Бундан ташқари, томонлар хавфсизлик масалаларида ҳам умумий манфаатларга эга. Масалан, Башар Асад ва унинг оиласи ҳозирда Россиядан бошпана топган. Сурияда эса собиқ иттифоқ ҳудудидан борган кўплаб чечен ва бошқа жангчи гуруҳлар аъзолари истиқомат қилади.
Кема қандай етиб келди?
Вантор ва Planet Labs компанияларининг сунъий йўлдош суратлари “Спарта” кемаси Санкт Петербургда юклангани ва 11 май куни Тартус портига етиб келганини кўрсатди. Ўша ерда Россия ҳарбий флотининг ёрдамчи кемалари ҳам кўринган.

АҚШ расмийларининг айтишича, Ўрта ер денгизида юк кемасини Россиянинг “Адмирал Касатонов” фрегати ва яна бир ҳарбий кема кузатиб борган. Ушбу кема Қора денгиз орқали ҳарбий кемалар ўтишини тақиқловчи халқаро шартномаларни четлаб ўтиб, махфий қурол етказиб беришда фойдаланиладиган флот таркибига киради. Экспертлар унинг Тартусда ҳарбий юкларни туширганини аниқ қайд этди.

Айрим АҚШ расмийларининг фикрича, бу миссия жиддий хавотир уйғотмайди, чунки янги ҳукуматнинг Москва билан алоқалари сир эмас эди. Бундан ташқари, АҚШ маълумотларига кўра, айни пайтда Сурияда ҳали ҳам юзлаб Россия ҳарбий хизматчилари қолмоқда.