Ispaniyaning Segoviya provintsiyasi yaqinidan arxeologlar 43 ming yil avval neandertal odam tomonidan qoldirilgan barmoq izini topdi. Bu haqda “Arçaeology News” xabar berdi.
Uşbu topilma neandertallarning ramziy va badiiy qobiliyatlari haqida uzoq yillik taxminlarga qarşi çiqmoqda. Tadqiqotçilar tomonidan olingan tasvirlar, barmoq izining qizil böyoq bilan qoplanganligi va töliq barmoq naqşlarini saqlab qolganligini körsatmoqda.

Tadqiqot Madrid Complutense universiteti, Ispaniya geologiya va konçilik instituti, Ispaniya Milliy politsiyasining ilmiy bölimi va Salamanka universiteti tomonidan olib borilgan. Tadqiqotçilar toşni 3D lazer skanerlaş, multispektral tasvirlaş va skanerlaş elektron mikroskopiyasi kabi ilmiy vositalar yordamida tekşirib, barmoq izini aniqlagan.

Bu topilma neandertal odamlarning fikrlaş va ramziy ifoda qiliş qobiliyatini körsatadi. Barmoq izi mutaxassislar tomonidan, töliq barmoq naqşlari, bifurkatlar va konvergentsiya nuqtalari bilan tasdiqlangan bölib, bu inson tomonidan, ehtimol erkak neandertal tomonidan qasddan qöllanilganini körsatadi.
21 sm uzunlikdagi bu iz taxminan 5 kilometr uzoqlikdagi Eresma daryosidan olib kelingan bölişi mumkin. Barmoq izlari tuşurilgan izlari toşda amaliy izlar yöq va uning ölçami va şakli boşqa öşa davrga oid asboblardan farq qiladi.
Eng ajablantiradigan jihat bu xususiyatlarning tartibidir – ikkita kiçik, simmetrik çuqurliklar, ularning örtasida joylaşgan katta çuqurlik va ular orasida aniq joylaşgan qizil okra nuqtasi.

Bazi olimlar bu topilmani ramziy sanat deb hisoblamasliklari mumkin, ammo tadqiqotçilar pigmentning joylaşuvi va toşning tanlovi ramziy faoliyatni körsatadi deb hisoblamoqda.