Эрсин Татар Қозоғистон, Қирғизистон, Туркманистон ва Ўзбекистонни огоҳлантирди
Туркиядан бошқа давлатлар томонидан тан олинмаган Шимолий Кипр Турк Республикаси (ШКТР) президенти Эрсин Татар Туркий Давлатлар Ташкилотига (ТДТ) аъзо бўлган баъзи давлатларнинг Европа Иттифоқи билан тузган келишувлари нормал эканини, ҳар бир давлат бошқа давлат ёки уюшмалар билан ўз манфаатлари нуқтаи назаридан келиб чиқиб муносабат ўрнатишини айтди. У бу ҳақда кеча, 15 апрель куни Туркия саёҳат агентликлари уюшмаси вице-президенти Давут Гюнайдин бошчилигидаги делегацияни президентлик қароргоҳида қабул қилиш жараёнида сўз очган.
Учрашувда журналистларнинг саволларига жавоб берган Эрсин Татар жорий йилнинг 3-4 апрель куни Самарқандда ўтган Марказий Осиё – Европа Иттифоқи биринчи саммити декларациясида томонлар Шимолий Кипр Турк Республикасини тан олмаслик ва ҳамкорлик қилмаслик бўйича келишувга имзо чекканига эътибор қаратган, деб ёзмоқда “Анадолу” агентлиги.
“Бу ҳолат, эҳтимол, улар Европа Иттифоқи билан муносабатлари контекстида бундай жараёнга кирганлари учун юзага бўлган. Бу нормал ҳолат, ахир, бу мамлакатлар Европа Иттифоқи билан турли хил лойиҳаларга эга ва хусусий сектор ҳамда давлат нуқтаи назаридан ўз манфаатлари ва фойдалари бор. Таъкидланганидек, молиявий лойиҳалар, молиявий ҳиссалар, шунингдек, Европа Иттифоқи уларни турли тижорат ўлчовларида тақдим этиши мумкин бўлган тижорат имкониятлари мавжуд”, дейди Татар.
У, Шимолий Кипр Турк Республикасининг барча ТДТга аъзо давлатларга нисбатан севги ва меҳр-муҳаббати борлигини ва ўз мамлакатининг бир хил маданият ва тилда сўзлашувчи давлатлар иттифоқида бўлишидан муҳимроқ нарса бўлмаслигини билдирди.
Татарга кўра, бугунгача Шимолий Кипр Турк Республикасининг Қозоғистон, Ўзбекистон, Қирғизистон, Туркманистон ва ТДТ доирасидаги бошқа аъзо давлатлар билан алоқалари ривожланиб бормоқда. Шу вақтгача бу минтақада бундай алоқаларга эга бўлмаган Европа Иттифоқининг эса бугунги кунда ушбу шартномани тузишдан асосий мақсади 2022 йилдан бери ТДТга кузатувчи сифатида кирган Шимолий Кипр Турк Республикасининг йўлига тўғаноқ бўлишдир.
Президент Эрсин Татар, Кипр билан боғлиқ Турк тезисининг ягона ечими оралда икки давлат бўлиши кераклигини тушунтириб, туркий давлатларининг юнонлар билан алоқа ўрнатганлари каби Шимолий Кипр Турк Республикаси билан ҳам алоқа ўрнатишини кутганликларини ифода этди.
Татар, шунингдек, Қозоғистон, Ўзбекистон, Қирғизистон ва Туркманистоннинг Европа Иттифоқи билан имзолаган сўнгги келишувига БМТнинг ШКТРни тан олмаслик ва ҳамкорлик қилмаслик бўйича резолюцияси туркий давлатлар томонидан эътибордан четдан қолдирилган бўлиши мумкинлигига ишора қилган.
“Бу моддаларнинг натижаси қаерга олиб боришини, кимга ва қандай оқибатларга олиб келишини билишадими?", деган саволни кўндаланг қўйган Татар.
Европа Иттифоқи билан келишувнинг туркий давлатлар учун фойдали бўлишини тилаган президент Татар қуйидагиларни қўшимча қилган:
“Туркий давлатлар Греция томони билан муносабатларида бироз эҳтиёткор бўлишлари керак. Улар Европа Иттифоқи билан алоқада бўлиши мумкин. Европа Иттифоқи иттифоқдир, лекин у 800 минг аҳолиси бўлган юнонлар суверенитети остида эмас. Туркий давлатлар ҳам Кипр юнонлари билан алоқа ўрнатиши мумкин, аммо улар эҳтиёт бўлишлари керак, чунки кипр юнонлари ўйнаган ўйин бутунлай бошқача. Аслида, греклар ўйнаётган ўйин ғайриинсонийдир. Румларга Кипр Турк халқининг ҳуқуқ ва қонунлари туркий давлатлар томонидан рўйхатга олинмагунча кутишлари айтилиши керак. “Келишув бўлганидан кейин яна кўришамиз”, қабилида муомала қилиниши керак, менимча”, дейди Татар.
