2024 yilda dunyo davlatlari qurollanişga rekord darajada pul sarfladi

2024 yilda dunyo böyiça harbiy xarajatlar rekord körsatkiyaga – 2,7 trillion dollarga yetdi. Bu ötgan yilga nisbatan 9,4 foizga köp degani va sovuq uruş tugaganidan beri eng keskin ösiş sifatida qayd etildi. Bu haqda Stokgolm tinçlik muammolarini örganiş xalqaro instituti (SIPRI) hisobotida söz boradi.
Institut malumotiga köra, mudofaa xarajatlarining oşişi ketma-ket öninçi yil kuzatilmoqda. Eng katta ösiş Yevropa va Yaqin Şarqda röy bergan va bu töğridan töğri Ukrainadagi uruş va Ğazo sektoridagi mojarolar oqibati. Xususan, Germaniyada harbiy xarajatlar sezilarli darajada oşib, 88,5 milliard dollarni taşkil etdi – bu 2023 yilga nisbatan 28 foiz köproq. Endilikda Germaniya harbiy byudjeti hajmi böyiça AQŞ, Xitoy va Rossiyadan keyin dunyoda törtinçi örinni egallamoqda.

Ukraina va Rossiyada ham rekord darajadagi mudofaa xarajatlari qayd etilgan. Jumladan, Ukraina ötgan yili yalpi içki mahsulotining 34 foizini mudofaa uçun ajratgan. Taqqoslaş uçun – Germaniya bu maqsadga YaIMning taxminan 2 foizini sarflagan.

Rossiya harbiy xarajatlarini 38 foizga oşirib, 149 milliard dollarga yetkazgan. Bu uning yalpi içki mahsulotining 7,1 foizini taşkil etadi. Xitoy ham harbiy xarajatlarini 7 foizga oşirib, 314 milliard dollarga yetkazgan va şu tariqa 30 yildan beri davom etayotgan ösiş tendentsiyasini davom ettirgan.
AQŞ esa harbiy xarajatlar böyiça yetakçiligini saqlab qoldi – uning mudofaa byudjeti 997 milliard dollarni taşkil etmoqda. Bu global harbiy xarajatlarning 37 foiziga teng degani.