Özbekistonda ayollarning umr köriş davomiyligi yuqori ekani tasdiqlandi
16-10-2025, 14:50
201 марта
Özbekistonda ayollarning umr köriş davomiyligi yuqori ekani tasdiqlandi«Oila va gender» ilmiy-tadqiqot instituti malumotlariga köra, 2025 yil 1 yanvar holatiga köra, Özbekistonda 90 yoş va undan katta bölgan fuqarolar soni 18 915 nafarni taşkil etgan. Ulardan 56,5 foizi şaharlarda, 43,5 foizi esa qişloq hududlarida yaşaydi.
Uzoq umr köruvçilarning aksariyat qismi — 66,3 foizi ayollar, 34,6 foizi esa erkaklardir. Bu körsatkiç Özbekistonda ayollar umr köriş davomiyligi yuqori ekanini yana bir bor tasdiqlaydi.
Hududlar kesimida eng köp uzoq umr köruvçilar Farğona viloyatida (2 582 nafar), Toşkent şahrida (2 155 nafar), Qaşqadaryoda (2 011 nafar), Surxondaryoda (1 799 nafar) va Toşkent viloyatida (1 740 nafar) qayd etilgan.
Demografik prognozlarga köra, yaqin ön yillikda mamlakatda uzoq umr köruvçilar soni muntazam ösib boradi. 2030 yilda ularning soni 44 ming nafarga, 2040 yilda esa qariyb 94 ming nafarga yetişi kutilmoqda. Mutaxassislar bu ösişni 1935–1950 yillarda tuğilgan, tuğiliş darajasi yuqori bölgan avlodning uzoq umr köruvçi yoşga kirişi bilan izohlamoqda.
Şu bilan birga, Özbekistonda umr köriş davomiyligi ham ortib bormoqda: agar 2010 yilda tuğilişda kutilayotgan hayot davomiyligi 73 yilni taşkil etgan bölsa, 2024 yilda bu körsatkiç 75,1 yilga yetdi.
«Oila va gender» ilmiy-tadqiqot instituti tadqiqotlariga köra, uzoq umr körişdagi asosiy ijtimoiy omil — faol hayot tarzidir. Respondentlarning 76,3 foizi ijtimoiy faollik insonni jismonan va ruhan soğlom saqlaşini takidlagan. Şuningdek, 38,8 foizi uzoq umrni genetik omillar bilan boğlagan.
Mutaxassislar takidlaşiça, Özbekistonda uzoq umr köruvçilar sonining ortişi soğlom turmuş tarzi, ijtimoiy faollik va barqaror oilaviy muhitning natijasidir.