Toşkentda bir marta suniy yomğir yoğdiriş neça ming dollargaça xarajat talab qilanadi?
26-11-2025, 09:10
842 марта
Toşkentda bir marta suniy yomğir yoğdiriş neça ming dollargaça xarajat talab qilanadi?Özgidromet Toşkent şahrida suniy yomğir yoğdiriş texnologiyasini joriy etiş böyiça fuqarolardan biridan tuşgan murojaatni körib çiqdi. Bu taşabbus havoni tozalaş, ifloslaniş darajasini kamaytiriş va aholi salomatligini himoya qiliş maqsadida bildirilgan.
Ekologik qömita malumotlariga köra, oxirgi yillarda ifloslaniş darajasi 150–200 mkg/m³gaça kötarilib, «soğliqqa xavfli» darajada bölgan. Murojaatçi Jahongir Raimjonov tomonidan taklif etilgan texnologiya Xitoy, BAA, AQŞ kabi davlatlarda samarali qöllanilayotgani qayd etildi.
Biroq Özgidromet bu amaliyotni amalga oşiriş uçun muayyan tabiiy va texnik şartlar kerakligini takidladi. Jumladan, bulutlarning mavjudligi, harorat va namlik darajasi belgilangan meyorda bölişi lozim. Toşkentda bu kabi şartlar asosan bahor va kuz oylarida kuzatiladi.
Suniy yomğirdan keyin havodagi iflos moddalar 20–40 foizgaça kamayişi mumkin. Masalan, 2025 yil 4 noyabrdagi yomğirdan söng Toşkentda ifloslaniş darajasi 60–70 mkg/m³ dan 5–10 mkg/m³ gaça pasaygan.
Şu bilan birga, texnologiya juda qimmat — bir operatsiya 25–50 ming dollarga tuşadi. 1990 yillarda Toşkentda bayramlar paytida yomğirsiz ob-havo taminlaş uçun 1 mln dollar sarflangani qayd etilgan.
Özgidromet direktori Şerzodxon Xabibullayev tomonidan imzolangan javob xatida suniy yomğir yoğdiriş texnologiyasining afzalliklari qatorida havo tozalanişi va salomatlikka ijobiy tasir qayd etilsa, xavf sifatida vaqtinçalik samara, yomğirning notekis taqsimlanişi va kimyoviy moddalarning tuproqqa tasiri sanab ötilgan.
Şu bois, Özgidromet loyihani texnik-iqtisodiy asoslaş, pilot tarzda sinaş va xalqaro hamkorlar bilan birgalikda amalga oşirişni taklif etmoqda. Loyiha 2026–2030 yillarga möljallangan atmosfera havosini yaxşilaş dasturi doirasida körib çiqilişi mumkinligi qayd etilgan.