Erta ölim xavfini ikki baravar oşiradigan omil malum böldi
5-05-2026, 19:31
40 марта

Erta ölim xavfini ikki baravar oşiradigan omil malum böldi
Astmaning oğir şakli erta ölim xavfini qariyb ikki baravar oşirişi mumkin. Karolinska instituti tadqiqotçilari şunday xulosaga keldi. Tadqiqot natijalari “European Respiratory Journal” (ERJ) jurnalida elon qilindi.Qayd etilişiça, olimlar astma bilan kasallangan 11 mingdan ortiq bemorning malumotlarini tahlil qilgan va ularni 20 yil davomida kuzatib borgan. Iştirokçilar kasallikning oğirlik darajasiga qarab guruhlarga bölingan. Kuzatuv davrida oğir astmasi bor odamlar orasida ölim körsatkiçi 34 foizga yetgan, yengil va örtaça şakllarda bu körsatkiç taxminan 20 foizni taşkil etgan.
“Xavflar miqdorida bu kasallikning oğir keçişi bölgan bemorlarda erta ölim ehtimoli deyarli ikki baravar köpayişini anglatadi. Şu bilan birga, astmaning özi kamdan kam hollarda ölimning bevosita sababiga aylanadi. Yuqori ölim körsatkiçiga asosiy hissani hamroh kasalliklar qöşadi”, deydi olimlar.
Astmada köpinça tizimli yalliğlaniş yuzaga keladi – organizmda köplab maxsus signal molekulalari, yani tsitokinlar işlab çiqariladi. Ularning haddan taşqari köpligi qon tomirlarining elastikligini kamaytirişi, ularning devorlari ötkazuvçanligini oşirişi va qon aylanişini buzişi mumkin. Şuningdek, miokard infarkti yoki insultga olib keladigan tromboz xavfi ortadi.
Oğir astmasi bor bemorlarda onkologik patologiyalar ham tez-tez rivojlanadi, bu esa uzoq muddatli istiqbolda ölim sababi bölib xizmat qiladi. Nafas oliş va yurak-qon tomir tizimlariga doimiy yuklama keltirib çiqaradigan tez-tez xurujlar ham qöşimça xavf omili hisoblanadi.
Tadqiqotçilarning takidlaşiça, oğir astma nisbatan kam uçraydi – bu şbu taşxis qöyilgan barça bemorlarning taxminan 3-8 foizida. Şunga qaramay, aynan şu guruh eng diqqat bilan tibbiy nazorat qilinişni talab etadi, çunki zamonaviy terapiyaga qaramay, ular tizimli asoratlar oldida zaif bölib qolmoqda.