Qozoğistonda Majlis deputati Ozod Peruaşev savdo markazlarini rekonstruktsiya qiliş davrida ular uçun soliq tatillarini joriy etişni, şuningdek, savdo köçmas mulki egalariga maxsus soliq rejimini qöllaşga ruxsat berişni taklif qildi. Bu haqda “Tengrinews.kz” xabar berdi.

Peruaşev özining deputatlik sörovida Çimkent, Qarağanda, Semey, Oral va Ostona şaharlaridan bölgan tadbirkorlar savdo-köngiloçar markazlariga taşrif buyuruvçilar soni va xaridorlar faolligi kamayganidan şikoyat qilayotganini bildirgan.

Ularning sözlariga köra, bu holat dökonlar va ijara biznesi daromadlarining tuşib ketişiga olib kelmoqda. Tadbirkorlar buning sabablaridan biri sifatida savdo maydonlarini ijaraga beriş faoliyati maxsus soliq rejimini qöllaşga ruxsat etilgan faoliyat turlari röyxatidan çiqarib taşlanganini körsatmoqda.

Biroq Peruaşevning fikriça, muammo faqat soliqlar bilan boğliq emas. Uning hisoblaşiça, savdo markazlari onlayn-savdo, marketpleyslar, masofaviy xaridlar va yetkazib beriş xizmatlarining şiddat bilan rivojlanayotgani sababli xaridorlarini yöqotmoqda. Deputat qöşimça omil sifatida aholi xarid qobiliyatining pasayganini ham tilga olgan.

“Savdo majmualari taşrif buyuruvçilar kamayişi, ijaraçilar soni qisqarişi, böş maydonlarning ortişi va investitsiyaviy jozibadorlikning tuşib ketişi muammosiga duç kelmoqda”, deydi majilis azosi.

Deputat savdo markazlari va ularga tegişli infratuzilma qurilişiga milliardlab tenge mablağ tikilganini qayd etgan. Şu bilan birga, bunday obektlarning faoliyati bilan iş örinlari, soliq tuşumlari, mahalliy işlab çiqaruvçilar va yetkazib beruvçilarning işi çambarças boğliq.

Peruaşev biznes vakillari bilan birgalikda savdo markazlarini qayta formatlaş (faoliyat yönalişini özgartiriş) böyiça alohida dastur işlab çiqişni taklif qilgan. Deputatning fikriça, savdo markazlarni bosqiçma-bosqiç köp funktsiyali jamoatçilik maskanlariga aylantiriş zarur. Ularda qöşimça bolalar va sport zonalari, attraktsionlar, fitnes-markazlar, soğlomlaştiriş va talim muassasalari, kompyuter klublari, fud-kortlar va boşqa xizmatlar paydo bölişi mumkin.

Biroq bunday transformatsiya binolarni rekonstruktsiya qiliş va böş maydonlarni qayta jihozlaşni öz içiga olgani bois katta xarajatlarni talab qiladi. Şu munosabat bilan deputat quyidagilarni nazarda tutişni taklif qilgan:

• Rekonstruktsiya davrida muayyan savdo markazlari uçun soliq tatillari beriş;
• Bino va savdo maydonlarini rekonstruktsiya qiliş hamda qayta jihozlaş uçun qulay kreditlar ajratiş;
• Biznesning muqobil yönalişlari böyiça tavsiyalar işlab çiqiş;
• Binolar va savdo maydonlarini qayta quriş böyiça namunaviy (tipovoy) yeçimlarni tayyorlaş;
• Dastur iştirokçilari uçun davlat tomonidan qöllab-quvvatlaş çoralarini köriş.

Bundan taşqari, Peruaşev Iqtisodiy faoliyat turlarining umumiy klassifikatori böyiça 68204-kodli – “Savdo köçmas mulkini ijaraga beriş va boşqariş” faoliyati uçun ham maxsus soliq rejimini qöllaşga ruxsat berişni taklif qilgan.

Majlis azosining fikriça, öz vaqtida körilgan çora-tadbirlar iş örinlarini saqlab qoliş, savdo infratuzilmasi foydaliligini oşiriş va savdo markazlariga yangi iş formatlariga ötişda yordam beradi.