Xitoyda global pandemiyaga olib kelişi mumkin bölgan yangi koronavirus aniqlandi
9-06-2025, 08:43
378 марта
HKU5-CoV-2 ölim holati 34 foizgaça yetadigan Yaqin Şarq respirator sindromi virusi hisoblanuvçi xavfli MERS-CoV — merbekovirus oilasiga mansub. Vaşington ştati universiteti olimlar guruhining tadqiqot natijalariga köra, koronavirusning yangi varianti COVID-19’ga qaraganda köproq hayvonlarga yuqişi va turlar orasida tarqaliş böyiça katta potentsialga ega bölişi mumkin. Tadqiqotçilarning takidlaşiça, virus oqsil tikançalaridagi kiçik özgariş unga insonning tomoq, oğiz va burnidagi ACE2 hujayralariga yopişib oliş imkonini beradi. «HKU5 uzoq vaqt davomida yetarliça örganilmagan edi, biroq bizning malumotlarimiz şuni körsatmoqdaki, virusning inson organizmiga kiriş qobiliyatiga ega bölişi uçun atigi bir qadam qolgan» — deydi tadqiqotning yetakçi muallifi professor Maykl Letko.
Hozirda yangi turdagi virus bunday qobiliyatga ega bölmagan, ammo u allaqaçon körşapalaklarning hujayralarini samarali zararlay oladi. HKU5 «muvaffaqiyatli» mutatsiyaga uçrasa, u insonning nafas oliş yöllari bilan birga, içaklarida ham köpaya oladi.
Tadqiqot davomida olimlar HKU5 virusining «spayk» oqsilini öz içiga olgan genetik modifikatsiyalangan psevdoviruslardan foydalangan. Ular ACE2 retseptorlariga ega bölgan hujayralarga — körşapalak va insonlarnikiga yuborilgan. Malum mutatsiyalar yuborilgaç, virus inson hujayralariga kirişni boşlagan.
Oldinroq xitoylik olimlar HKU5 variantlaridan biri allaqaçon insonning ACE2 hujayralari bilan boğlaniş qobiliyatiga ega bölganini malum qilgandi. Bu virusning taşuvçi hayvonsiz ham insonga töğridan-töğri yuqişi mumkinligini anglatadi.
Şunga qaramay, olimlarning takidlaşiça, hozirda virus odamlar orasida tarqalganiga oid malumotlar yöq. Ammo ular ustidan nazorat davom ettirilişi lozim, ayniqsa, Xitoyning yovvoyi hayvonlar bilan savdo qilinadigan ayrim mintaqalarida, çunki u yerlarda virusning odamga «sakrab ötişi» xavfi yuqori
Мавзуга алоқадор:
Osiyoda COVID-19’ning yangi tölqini paydo böldi
17-05-2025, 09:45
Xitoy COVID-19’ga bağişlangan oq kitobni elon qildi
2-05-2025, 12:03
Global harorat keyingi beş yilda rekord darajaga yetadi
7-06-2025, 17:41
Dunyoda eng köp uçraydigan ölim sabablari qaysilar?
24-05-2025, 16:58