Yerga yarim tonnali kosmik apparat qulab tuşadi 

Yerga yaqin kunlarda oğirligi qariyb yarim tonna keladigan sovet planetalararo kosmik apparati qulab tuşadi. Bu haqda BBC xabar berdi.

Kosmik apparat 1972-yilda Veneraga uçirilgan “Kosmos-482” stansiyasining qöniş moduli hisoblanadi. U öşa vaqtdan beri Yer orbitasida qolgan. Qurilma aynan qaçon sayyora yuzasiga tuşişi nomalum, ammo bu, taxminan, may oyining birinçi yarmida sodir böladi.

Ekspertlardan biriga köra, uning turar joy hududlariga tuşiş xavfi mavjud. Venera stansiyasi 1972-yil 31-mart kuni tongda Boyqönğir kosmodromidan uçirilgan. U boşqa bir stansiyaning zaxira nusxasi edi. Ikkala apparat ham texnik xususiyatlari jihatidan bir xil bölgan va “Venera-8” dasturi doirasida uçirilgan. 

Bunday takroriy uçirişlar sayyoralararo tadqiqotlar paytida muvaffaqiyatga erişiş ehtimolini oşiriş uçun qöllangan. Ular “Soyuz” bilan bir oilaga mansub “Molniya M” raketalarida uçirilgan, biroq oğirroq apparatlarni yuqoriroq orbitalarga olib çiqiş uçun bir poğona kattalaştirilgan.
“Venera-8” apparati 4 kun oldin uçirilgan va belgilangan joyga yetib borgan. U öz tadqiqot dasturini töliq bajargan. Ammo “Kosmos-482” texnik nosozlik tufayli Veneraga yetib bormagan va Yer orbitasida qolib ketgan.

NASA saytining uşbu qurilmaga bağişlangan sahifasida yozilişiça, u tört qismga bölingan: ularning ikkitasi pastki Yer atrofidagi orbitada qolib, 48 soat içida atmosferada yonib ketgan. Qolgan ikkita qismi — qöniş moduli va dvigatel bloki — yuqoriroq elliptik orbitaga çiqib ketgan.

Yerga tuşişi kutilayotga modulning oğirligi 495 kilogrammni taşkil qiladi.
Qaysi hududlarga qulab tuşişi mumkin?
Orbital parametrlar asosida hisob-kitoblarga köra, ehtimoliy qulaş hududi asosan quruqlik ustidan ötadi, xususan, Misr, Suriya, Turkiya va Ozarbayjon hududlari ustidan. Şu sababli apparatning yaşaş hududlariga tuşiş xavfi mavjud.

Agar qurilmaga töliq şikast yetmasa, hisoblangan 242 km/soat tezlikda Yerga urilsa, zarba energiyasi taxminan 1,1-1,2 megajoulni taşkil qiladi, bu yuzlab gramm trotil portlaşiga teng, dedi u.