Prigojin isyoni Si Tszinpinni Xitoy armiyasi rahbariyatida “tozalaş” ötkazişga undadi — WSJ
21-02-2026, 14:48
63 марта

Prigojin isyoni Si Tszinpinni Xitoy armiyasi rahbariyatida “tozalaş” ötkazişga undadi — WSJ
Xitoy armiyasida tozalaş işlarining sönggi tölqinini 2023 yilning yozida, Rossiyada “Vagner” xususiy harbiy taşkiloti rahbari Yevgeniy Prigojinning muvaffaqiyatsiz isyonidan söng boşlagan. Bu haqda The Wall Street Journal xabar berdi.
Maqolaga köra, Rossiya tajribasi Xitoy yetakçisi uçun ogohlantiruvçi misol böldi. Rossiya armiyasini modernizatsiya qilişga sarflangan ulkan mablağlarga qaramay, Ukraina frontida tezkor natijaga erişilmadi. Buning ustiga, Prigojin isyoni harbiy tizim içidagi zaifliklarni oçib berdi. Bu holat Xitoy rahbariyatiga şuni anglatdiki, modernizatsiya jarayoni qançalik keng kölamli bölmasin, u avtomatik tarzda yuqori samarali va sodiq jangovar kuçni şakllantirmaydi.
Maqolaga köra, Rossiya tajribasi Xitoy yetakçisi uçun ogohlantiruvçi misol böldi. Rossiya armiyasini modernizatsiya qilişga sarflangan ulkan mablağlarga qaramay, Ukraina frontida tezkor natijaga erişilmadi. Buning ustiga, Prigojin isyoni harbiy tizim içidagi zaifliklarni oçib berdi. Bu holat Xitoy rahbariyatiga şuni anglatdiki, modernizatsiya jarayoni qançalik keng kölamli bölmasin, u avtomatik tarzda yuqori samarali va sodiq jangovar kuçni şakllantirmaydi.
Manbalarning sözlariga köra, öşa vaqtda armiyadagi jangovar qobiliyatga putur yetkazayotgan korruptsiyadan allaqaçon xavotirda bölgan Si Tszinpin “şunçaki harbiy texnikaning özi yetarli emas, agar u mutlaq siyosiy sadoqat bilan mustahkamlanmasa”, degan xulosaga kelgan.
Şuningdek, WSJ Xitoy armiyasidagi sönggi tozalaşlarni, jumladan, Xitoy yetakçisining “katta aka” deb atagan eng yuqori martabali general Çjan Yusyaning hibsga olinişini Si Tszinpinning mutlaq hokimiyatni örnatişga urinişi bilan boğlaydi.Çjan Yusya göyoki Xitoyning yadro dasturi haqidagi texnik malumotlarni AQŞga sizdirganlikda ayblangan, biroq bu ayblovlar haqiqatga qançalik mos kelişi hozirça nomalum.75 yoşli Çjan Yusya Markaziy harbiy komissiya (MHK) raisining örinbosari sanaladi. Uşbu komissiya Xitoy Qurolli kuçlarini nazorat qiluvçi, Si Tszinpin boşçiligidagi Kommunistik partiya organidir. Şuningdek, Çjan partiyaning eng yuqori qaror qabul qiluvçi tuzilmasi — 24 kişilik Siyosiy byuro azosi hamdir.
Uning otasi Xitoy Kommunistik partiyasining asosçi generallaridan biri bölgan. Çjan 1968 yilda armiyaga qöşilgan va real jangovar tajribaga ega bölgan kam sonli yuqori martabali harbiylardan biri sanaladi. U harbiylar uçun belgilangan pensiya yoşidan keyin ham lavozimida qolgan. Bu yaqin vaqtgaça Si Tszinpinning unga bölgan işonçini körsatib kelgan.