Эрон можароси рақамли урушни бошлаб бериши мумкин – эксперт огоҳлантирди

Жаҳоннинг йирик киберхавфсизлик компанияларидан бири Palo Alto Networks’нинг Европа, Яқин Шарқ ва Африка бўйича бош хавфсизлик директори Скотт МакКиннон Европа ва Жанубий Америкада ўтган мобил технологиялар кўргазмаси давомида ўтказилган суҳбатда Эрон атрофидаги ҳарбий низолар кўплаб давлат томонидан қўлланадиган “рақамли қўлёзма”ларнинг кўпайишига олиб келишидан огоҳлантирди. Бу ҳақда “Euronews” хабар берди.

Скоттнинг айтишича, ҳарбий тўқнашувлар фақат физик қуроллар билан чекланмайди: бу борада рақамли инфратузилмалар ва стратегик тизимлар ҳам нишонга айланади. Шу кунларда АҚШ ва Исроил томонидан Эрон объектларига берилган зарба билан бирга хабар сайтлари, мобил календар иловаларига “ҳисоблаш вақти келди” каби таҳдидли хабарлар чиқарилганлиги ҳисобга олинмоқда.

Киберхужумчилар аллақачон миллий ва корпоратив тармоқлар учун янги стратегиялар ишлаб чиқмоқда. Бирлашган Подшоҳликнинг Миллий киберхавфсизлик маркази Эронни Россия ва Шимолий Корея билан бирга Ғарб инфратузилмасига қарши давлат томонидан қўлланадиган рақамли ҳужумларнинг асосий томонларидан бири деб кўрсатиб келмоқда.

Хавфли инфратузилмалар қаторига телекоммуникация тармоқлари, энергетика тизимлари ва молиявий ўтказмалар кириши мумкин. МакКиннон 60 фоизга яқин ташкилотлар ушбу сиёсий ва ҳарбий нуқтаи назардан кучаяётган киберхавфга қарши ўз стратегияларини ўзгартирганини айтган. Унинг фикрича, хавфсизлик учун “аниқ қолдирилган белгилар” билан чекланиб қолмаслик керак: ҳужумлар тезкор ва мураккаб бўлгани учун фаол ҳимоя механизмлари жорий этилиши шарт.

Маълум бўлишича, сунъий интеллектнинг ривожланиши киберхавфсизликни янада мураккаблаштирмоқда. Жониворлар каби гапирувчи, айниқса, СИ томонидан яратилган “deep fake” контентлар ва шахсий электрон почта хабари каби қуроллар ҳужумчиларга инсон шахсий маълумотларини енгилгина қазиб олиш имконини беради.

МакКиннон стандарт хавфсизлик чоралари етарли эмаслигини урғулаган. Ташкилотлар бир қанча қаватли аутентификация, алоҳида алоқа каналлари ва ҳатто “хавфсиз сўзлар” каби механизмларни жорий этиши лозим. Унинг таъкидлашича, СИ қўллаб-қувватлаган фишинг (алдовчи электрон хатлар) аниқланиши аввалгидан ҳам қийин, чунки улар инсон томонидан ёзилгандек кўринади. Мана шу жиҳат ҳам хавфни кучайтирмоқда: ҳужумчилар ҳимоядаги айни технологиялардан ҳам фойдаланиб, ҳимоя тизимларига қарши кучли ва тезкор воситалар ишлаб чиқмоқда.