Ўзбекистон Республикаси қонунчилигига кўра, умумтаълим мактабларида ўқувчилардан ёки уларнинг ота-оналаридан синф ёки мактабни таъмирлаш (ремонт) учун пул йиғиш қатъиян тақиқланади. 

Қонунчилик асослари
 • Конституция: Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 41-моддасида ҳар ким билим олиш ҳуқуқига эгалиги ва бепул умумий таълим давлат томонидан кафолатланиши белгиланган. 
 • “Таълим тўғрисида”ги Қонун: Ушбу қонуннинг 4-моддасида ҳар кимга тенг ҳуқуқли, бепул умумий таълим олиш кафолатланади. 
 • Умумтаълим мактаби тўғрисидаги низом: 2-бандда умумий ўрта таълим бепул эканлиги ва давлат томонидан молиялаштирилиши қайд этилган. 

Мактаб таъмири учун маблағлар қаердан ажратилади?

Мактабларнинг моддий-техник базасини мустаҳкамлаш, қуриш, реконструкция қилиш ва таъмирлаш ишлари учун зарур маблағлар давлат бюджети ва маҳаллий ҳокимликлар томонидан ажратилади. Масалан, 2023-йилда 31 та туман ва шаҳар ҳокимлари мактаб таъмири учун маблағ ажратмаган бўлса-да, республика миқёсида мактаб таъмири учун ажратилган маҳаллий бюджет маблағлари 135 миллиард сўмни ташкил этган.  

Ота-оналардан пул йиғиш ҳолатлари

Айрим ҳолларда ота-оналар кўнгилли равишда ҳомийлик ёрдами сифатида маблағ ажратиш истагини билдириши мумкин. Бундай ҳолларда маблағлар мактабнинг расмий ҳисоб рақамига ўтказилиши лозим. Бироқ, ота-оналарни мажбурий тарзда пул тўлашга ундаш ёки босим ўтказиш қонунга зид ҳисобланади.    

Ноқонуний пул йиғиш ҳолатларига қарши чора-тадбирлар

Агар мактабда ноқонуний пул йиғиш ҳолатлари кузатилса, ота-оналар қуйидаги ташкилотларга мурожаат қилишлари мумкин: 
 • Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги: ишонч телефони орқали (71) 202-09-09 рақамига мурожаат қилиш.  
 • Маҳаллий ҳокимият органлари: туман ёки шаҳар ҳокимиятига ёзма ёки оғзаки мурожаат қилиш. 
 • Адлия вазирлиги: ноқонуний ҳолатлар ҳақида хабар бериш. 

Шунингдек, Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг 244-моддаси 6-бандига асосан, асоссиз ва ёлғон хабарларни тарқатиш ҳамда ноқонуний ҳаракатлар учун жавобгарлик белгиланган.  

Хулоса: Хоразмда ёки бошқа ҳудудларда мактаб ўқувчиларидан ёки уларнинг ота-оналаридан мактабни таъмирлаш учун пул йиғиш қонунга зид ҳисобланади. Агар бундай ҳолатлар юз берса, юқорида кўрсатилган ташкилотларга мурожаат қилиш тавсия этилади.