USD: 12,004 söm ▲ EUR: 13,156 söm ▼ RUB: 147 söm ▲ GBP: 15,721 söm ▼ CNY: 1,797 söm ▲ KZT: 26 söm ▼ TRY: 237 söm ▲ AED: 3,268 söm ▲ USD: 12,004 söm ▲ EUR: 13,156 söm ▼ RUB: 147 söm ▲ GBP: 15,721 söm ▼ CNY: 1,797 söm ▲ KZT: 26 söm ▼ TRY: 237 söm ▲ AED: 3,268 söm ▲

Saytdan izlash

Maxfiylik siyosati

Saytimizdan foydalanishda sizga eng yaxshi tajribani taqdim etish uchun biz cookie-fayllardan foydalanamiz. Saytimizdan foydalanishda davom etish orqali siz Maxfiylik siyosati va Foydalanish shartlari ga rozilik bildirgan bo‘lasiz.

Tez kunda: Xorazm tarixiga bağişlangan “Arda” hujjatli filmi namoyiş etiladi

210 марта
Tez kunda: Xorazm tarixiga bağişlangan “Arda” hujjatli filmi namoyiş etiladi

Yaqin kunlarda Xorazmning ming yillik tarixi, boy madaniy merosi va betakror memorçiligini özida mujassam etgan “Arda” nomli hujjatli film keng jamoatçilikka taqdim etiladi.

“Arda” — Xorazmning qadimiy şaharsozlik madaniyati, öziga xos turmuş tarzi, ilmiy va manaviy salohiyatini yorituvçi hujjatli film bölib, u ilk bor suniy intellekt texnologiyalari asosida yaratilgani bilan ahamiyatlidir. Filmda keltirilgan barça malumotlar tarixiy va ilmiy manbalarga tayanilgan holda tayyorlangan.

Xorazm haqidagi ilk malumotlar “Avesto”, Behistun toş bitiklari, qadimgi yunon mualliflari hamda arab geograflarining asarlarida uçraydi. Qadim zamonlarda Xorazm Turon hududidagi eng qadimiy ölkalardan biri bölib, aholisi ötroq va köçmançi turmuş tarzida hayot keçirgan. Uning hududi Amudaryoning quyi oqimidan janubga tomon Murğob va Tajan daryolarining yuqori havzalarigaça çözilgan.

Hujjatli filmda Xiva şahri va uning muhim tarixiy inşootlari, jumladan Dişan qala haqida ham batafsil söz yuritiladi. Mazkur qala 1842 yilda Olloqulixon tomonidan şaharni taşqi hujumlardan himoya qiliş maqsadida barpo etilgan.

Qadimgi Xorazmda hunarmandçilik alohida rivojlangan soha hisoblangan. Yana yirik suniy suğoriş tizimiga asoslangan dehqonçilik vohalari va şahar markazlarining şakllanişi iqtisodiy taraqqiyotning asosini taşkil etgan. Filmda şuningdek, qadimda Orol dengizi hozirgidan ança katta bölgani, unda turli xil baliqlar hamda atrof hududlarda boy hayvonot dunyosi mavjud bölgani haqida malumotlar ham keltiriladi.

Içanqalaning har bir devori, har bir ğiştida ötmiş izlari mujassam. Bugungi kunda Köhna Xiva şahrini uşbu memoriy majmuasiz tasavvur etiş qiyin. Kalta minor esa şaharning ramziy belgisi sifatida tan olingan. Minorning poydevori 15 metr çuqurlikda bölib, diametri 14,5 metrni, balandligi esa 29 metrni taşkil etadi.

Manbalarga köra, minora 1853 yilda Muhammad Aminxon tomonidan qurila boşlangan bölib, uning balandligi 110 metrga yetkazilişi rejalaştirilgan. Ammo quriliş tugallanmagani sababli u tarixda “Kalta minor” nomi bilan qolgan.

Filmda şuningdek, arablar, möğullar va Çor Rossiyasining Xorazmga kirib kelişi, ularning diyor taqdiriga körsatgan tasiri ham tarixiy manbalar asosida yoritiladi.

Xorazm asrlar davomida ilm-fan va marifat öçoği bölib kelgan muqaddas zamin hisoblanadi. Bu diyordan yetişib çiqqan Muhammad Muso Xorazmiy, Abu Rayhon Beruniy, Jaloliddin Manguberdi, Mahmud Çağminiy, Pahlavon Mahmud kabi buyuk allomalar nafaqat Markaziy Osiyo, balki jahon tsivilizatsiyasi rivojiga beqiyos hissa qöşgan.

Joriy yilda davlat rahbarining Xorazm viloyatiga taşrifi çoğida ham uşbu qadimiy diyorning yuksak turistik salohiyati, tarixiy obidalarining köpligi va jahon hamjamiyati tomonidan etirof etilayotgani alohida takidlangan.

Xorazm — qadim ötmiş, bugun va kelajak bir-biriga tutaşgan, asrlar sinovida toblangan, sinişni bilmagan ulkan tarixdir. Şu bois bu zamin doimo dunyo etiborida bölib kelgan va şunday bölib qoladi.

Malumot örnida aytiş joizki, “Arda” hujjatli filmi Özbekiston Fanlar akademiyasi Tarix institutining Xorazm tarixi böyiça mutaxassislari bilan hamkorlikda tayyorlangan.

Изоҳ қолдириш

Мавзуга алоқадор: