1 noyabrdan qonunçilikda nimalar özgaradi?
1-11-2025, 06:49
1 509 марта

1 noyabrdan qonunçilikda nimalar özgaradi?
Özbekiston qonunçiligida joriy yil 1 noyabrdan boşlab qator yangi tartib va amaliyotlar joriy etiladi.Jumladan, 2025 yilning 1 noyabridan:
- ötkaziş punktlari orqali harakatlanayotgan yölovçilarga qulaylik yaratiş maqsadida yölovçi bojxona deklaratsiyasining mobil ilovasi amaliyotga joriy etiladi;
- örmon fondi yer maydonlari alohida muhofaza etiladi va ularning toifasini özgartiriş Özbekiston Respublikasi Prezidentining qaroriga muvofiq amalga oşiriladi;
- xöjalik yurituvçi subektlar quyidagi şaxslar uçun iş örinlarining majburiy zaxiralarini şakllantiradi:
- nogironligi bölgan şaxslar;
- oilaviy (maişiy) zöravonlikdan jabrlangan şaxslar;
- Kambağal oilalar reyestridagi oilalarning azolari;
- muqobil joylaştiriş şakllarida tarbiyalangan yetim şaxslar;
- ota-ona qaramoğidan mahrum bölgan şaxslar.
- xodimlar umumiy sonining 3 foizidan oşmasligi zarur;
- xodimlari soni 100 nafardan ortiq bölgan taşkilotlarga nisbatan qöllanadi.
- işsizlik nafaqasi faqat mehnat şartnomasi bekor qilingan şaxslarga tölanadi.
- işsizlik nafaqasi sönggi 5 yilda kamida 18 oy işlagan şaxslarga mehnat şartnomasi bekor qilingandan söng ular 6 oy içida murojaat qilganda, ularning oxirgi 18 oylik örtaça iş haqi hisobidan 3 oy davomida tölanadi;
- 1-oyda örtaça oylik iş haqining 75 foizi, lekin mehnatga haq tölaşning eng kam miqdorining 3 baravaridan oşmagan miqdorda tölanadi;
- 2- va 3- oylarda esa örtaça oylik iş haqining 50 foizi, lekin mehnatga haq tölaşning eng kam miqdorining 3 baravaridan oşmagan miqdorda tölanadi.
- malakasini oşiriş va kasbga qayta tayyorlaniş istagidagi şaxslarga qöşimça talim oliş uçun «kasb vauçeri» beriş tartibi joriy etiladi.
Şaxs öqişni tugatib sertifikat olgaç, işga joylaşganidan söng ssudani 2 yil davomida Bandlikka kömaklaşiş davlat jamğarmasiga qaytaradi.
- Prezident huzuridagi Tadbirkorlikni qöllab-quvvatlaş böyiça jamoatçilik kengaşi tarkibida Korporativ etika böyiça komissiya taşkil etiladi.
- yuridik şaxslarga, xususan, xöjalik jamiyatlariga korporativ etika masalalari böyiça tavsiyalar berib boriş;
- korporativ etikani buzişga oid nizolarni hal etiş yuzasidan amaliy yordam körsatib boriş.
- mamuriy huquqbuzarlik töğrisidagi işlar böyiça şartnoma asosida advokat söroviga köra sud-ekspertiza taşkilotlarida ekspertiza ötkaziş tartibi joriy etiladi.
- Yagona interaktiv davlat xizmatlari portalida (Yagona portal) jismoniy şaxslarning belgilangan şaxsga doir malumotlari ularning şaxsiy kabineti orqali real vaqt rejimida taqdim etiladi. Bunda:
- jismoniy şaxsning Yagona portaldagi şaxsga doir malumotlari ularning qoğoz şakliga tenglaştiriladi;
- uşbu malumotlar Yagona portalning mobil ilovasidan foydalangan holda körsatilganda davlat organlari va taşkilotlari tomonidan mazkur malumotlarning qoğoz şaklini talab qiliş taqiqlanadi.
- davlat xizmatlari markazlariga kelib murojaat qilinganda pensioner, homilador ayollar va 3 yoşga tölmagan bolasi bilan kelgan fuqaroga davlat xizmatlaridan navbatsiz foydalaniş böyiça imtiyoz beriladi;
- jismoniy şaxslarni yagona identifikatsiya tizimidan (OneID) röyxatdan ötkazişda muqobil tarzda şaxsni biometrik identifikatsiya qiliş (Face ID) tartibi yölga qöyiladi;
- davlat xizmatlari markazlariga Yagona portal orqali joriy etilgan barça davlat xizmatlari böyiça aholi va tadbirkorlarga xizmat körsatiş huquqi beriladi.
- mobil aloqa operatorlari, tijorat banklari, tölov taşkilotlariga mobil ilovalar orqali YaIDXP (Yagona portal)dagi pulli elektron davlat xizmatlarini körsatiş imkoniyati yaratiladi.
- davlat oliy talim muassasalari talabalariga oylik ijara tölovining bir qismini qaytariş böyiça Yagona portal orqali murojaat qiliş imkoniyati yaratiladi.
- transportga gaz baloni örnatilganligiga oid malumotlarni elektron şaklda yuritiş orqali transport vositasini röyxatdan ötkaziş guvohnomasini qayta rasmiylaştiriş tartibi bekor qilinadi.
- «Raqamli startaplar» dasturi va (yoki) Markaziy bankning «tartibga soliş qumdoni»da iştirok etuvçi startap loyihalarga Raqamli malumotlar platformasidan 1 yilgaça bepul foydalaniş imkoniyati beriladi.
- Özbekistonning xorijdagi diplomatik vakolatxonalari orqali jismoniy şaxsning şaxsiy identifikatsiya raqamini olgan IT-park rezidentlarining xorijiy mutaxassislari uçun masofadan bank hisobvaraqlari hamda virtual bank kartalari oçişga ruxsat beriladi.
- Kompaniya tomonidan tadbirkorlarni moliyaviy qöllab-quvvatlaşga qaratilgan quyidagi qöşimça instrumentlar joriy etiladi:
- tadbirkorlarni «çempion» tadbirkor toifasiga olib çiqişga kömaklaşiş uçun işlab çiqariş va xizmat körsatiş loyihalariga tijorat banklari orqali 10 mlrd sömgaça kreditlar ajratiş uçun resurs joylaştiriş;
- kiçik tadbirkorlik subektlarining işlab çiqariş, xizmat körsatiş va «yaşil» iqtisodiyot yönalişidagi mikroloyihalariga tijorat banklari tomonidan 500 mln sömgaça ajratilgan kreditlarni quyidagi şart va hollarda qayta moliyalaştiriş;
- ajratilgan kreditning foiz stavkasini 6 foizgaça, biroq Markaziy bank asosiy stavkasidan 4 foizlik punkt yuqori stavkagaça kamaytiriş;
- kamida 1 yil faoliyat yuritgan va 2 nafar xodimi bölgan tadbirkorlarining 5 ta va undan ortiq yangi iş örinlarini yaratişni nazarda tutgan loyihalariga taqdim etiş.
- respublika ijro etuvçi hokimiyat organlarining maqbullaştiriladigan boşqaruv ştat birliklari soni tasdiqlandi.
- sohaga oid bölmagan vazifalarning qisqartirilişi va faoliyatiga raqamli texnologiyalarning joriy etilişini;
- malumotlarni qayta işlaş hamda suniy intellektga asoslangan loyihalarni işga tuşiriş uçun texnik infratuzilma yaratiş, ijtimoiy soha va iqtisodiyot tarmoqlarida mazkur yönalişdagi ustuvor loyihalar amalga oşirilişini;
- suniy intellekt texnologiyalaridan foydalaniş böyiça aholining bilim va könikmalarini oşiriş, kadrlar salohiyati rivojlantirilişini taminlab boradi.