Özbekistonda harorat global örtaça körsatkiçdan 3 barobar ortiq kötarilgan — BMT
26-11-2025, 12:11
113 марта

Özbekistonda harorat global örtaça körsatkiçdan 3 barobar ortiq kötarilgan — BMT
Iqlim özgarişi Özbekistondagi haroratning sönggi oltmiş yil içida dunyodagi örtaça körsatkiçdan deyarli uç baravar kötarilişiga olib keldi. Bu esa öz navbatida, qurğoqçilikning köpayişiga sabab bölmoqda. Bu haqda BMTning Atrof-muhit dasturi (UNEP) tomonidan elon qilingan yangi “Atrof-muhit özgarişlari atlasi”da malum qilindi.Oltmiş yillik suniy yöldoş malumotlariga asoslangan Atlas şuni körsatdiki, Özbekistonda örtaça yillik harorat allaqaçon 1,6 darajaga kötarilgan. Bu global örtaça körsatkiç (0,6°C) dan qariyb uç barobar köpdir. Orol dengizi mintaqasida esa harorat kötarilişi 1,8°C dan 2,5°C gaça yetgan.
Suv tanqisligi va qurğoqçilik xavfi
Atlasda iqlim özgarişi suv tanqisligini yanada kuçaytirişi takidlanmoqda. Xususan, muzliklarning erişi 2050 yilga borib öz salbiy tasirini körsatadi, bu esa suv omborlariga kamroq suv yetib kelişini anglatadi. Juda issiq va quruq yillarda daryo havzalaridagi suv oqimi 25—50 foizga kamayişi mumkin, bu esa suğorişdagi taqçillikni keskinlaştiradi.
“Özbekiston jiddiy suv tanqisligi, yer degradatsiyasi va global örtaça körsatkiçdan tezroq kötarilayotgan harorat bilan kuraşmoqda. Uşbu Atlas mamlakatga çidamlilikni şakllantiriş, iqlim inqirozi oqibatlariga moslaşiş va uni yumşatiş uçun muhim malumotlarni taqdim etadi”,deydi UNEP Yevropa ofisi direktori Arnold Kreylhuber
“Yaşil makon” loyihasi va tabiiy ofatlar
Özbekiston prezidentining ekologiya masalalari böyiça maslahatçisi — Ekologiya va iqlim özgarişi milliy qömitasi raisi Aziz Abduhakimov uşbu “eko atlasning dolzarb vaqtda işlab çiqilganini takidlab, u milliy atrof-muhitni muhofaza qiliş strategiyalarini şakllantirişda muhim rol öynaşini va şaffoflikni oşirişga xizmat qilişini takidlagan.
Atlasga köra, mamlakat yaylovlarining 60 foizida mahsuldorlik pasayib bormoqda. Çeklangan örmon resurslariga qaramay, Özbekiston faol köçat ekiş say-harakatlari tufayli sönggi ön yilliklarda öz örmon maydonini 20 foizdan ortiq oşirgan. 2021 yilda start berilgan “Yaşil makon” umummilliy loyihasi esa bir milliard tup daraxt va buta ekişni, şahar yaşil maydonlarini 7,6 foizdan 30 foizga oşirişni maqsad qiladi.