Özbekistonda kiçik quvvatli AES qurilişi uçun Jizzax viloyatining Foriş tumani tanlandi. Bu haqda “Özatom” agentligi xabar berdi.
Qayd etilişiça, joriy yilning 6 may kuni Energetika xavfsizligi masalalari böyiça Özbekiston Prezidenti maslahatçisi Alişer Sultonov raisligida kiçik quvvatli atom elektr stantsiyasi qurilişi loyihasini amalga oşirişga bağişlangan operativ ştab va ilmiy-texnik kengaşning qöşma yiğilişi bölib ötgan. Yiğiliş samarali va konstruktiv muhitda ötkazilib, loyihaning asosiy jihatlari har tomonlama muhokama qilingan va keyingi aniq qadamlar belgilangan.
Uşbu yiğiliş doirasida “Atomstroeksport” AJ bilan tuzilgan şartnoma asosida amalga oşirilayotgan işlarning joriy holati aks ettirilgan taqdimot namoyiş etilgan. Taqdimotda loyihalaş bosqiçlari, tayyorgarlik işlari va xalqaro hamkorlik masalalari atrofliça körsatilgan.

“Ilmiy-texnik kengaş tanlangan maydonda ötkazilgan muhandislik tadqiqotlari natijalarini körib çiqdi, bu natijalar loyiha hujjatlari uçun asos bölib xizmat qiladi va obektning yuqori xavfsizlik darajasini taminlaydi”, deyiladi xabarda.

Yiğiliş davomida Jizzax viloyatining Foriş tumanida kiçik quvvatli atom stantsiyasini joylaştiriş sxemasi tasdiqlangan, bu loyihani mintaqaviy ehtiyojlarga moslaştiriş va elektr energiyasi işlab çiqarişni optimallaştiriş imkonini beradi. Bundan taşqari, Özbekistonning tabiiy uran resurslaridan yadro yoqilğisi işlab çiqarişda foydalaniş imkoniyati muhokama qilingan.
Malumot uçun, 1948 yilda Rossiyada Igor Kurçatov hukumatga atom energiyasini ajratib oliş böyiça işlarni boşlaşni taklif qiladi. 1950 yil mayda Kaluga viloyatidagi Obninsk şahrida dunyodagi birinçi AES qurilişi boşlanadi. Quvvati 5 MIt bölgan mazkur AES qurilişi 1954 yilda yakunlanadi va Obninsk AESi işga tuşdi.

Yadroviy reaktor yordamida elektr energiyasi esa ilk bor 1951 yilda AQŞning Aydaxo ştatida olinadi. U tajribaviy bölib, atigi 800 Vt energiya işlab çiqaradi. Uning işlaşini tekşirib köriş uçun generatorga törtta çöğlanma lampoçka ulanadi va heç kim kutmagan holda bu lampoçkalar yonadi.