Dunyoning eng xavfsiz 5 ta mamlakati elon qilindi

Islandiya, Yangi Zelandiya, Şveytsariya, Sloveniya va Irlandiya dunyodagi eng xavfsiz 5 ta davlat deb tan olindi. Bu haqda Global Peace Index’ning 2026 yilgi hisobotida elon qilindi.

Uşbu reytingda xavfsizlik darajasi harbiy mojaro xavfi, jinoyatçilik, ijtimoiy barqarorlik va aholining özini qançalik xavfsiz his qilişi kabi 23 ta mezon asosida baholangan. Natijalarga köra, quyidagi davlatlar dunyodagi eng xavfsiz mamlakatlar sifatida qayd etildi:

1. Islandiya. Uşbu mamlakat 2008 yildan beri deyarli uzluksiz ravişda dunyoning eng xavfsiz davlati bölib kelmoqda va 2026 yilda ham birinçi örinni saqlab qoldi. Mamlakat aholisi juda kam – taxminan 370 ming atrofida bölib, bu ijtimoiy nazorat va jamoaviy işonçni kuçaytiradi. Islandiyada doimiy armiya yöq, politsiya esa odatda qurolsiz xizmat qiladi. Jinoyatçilik darajasi juda past bölib, oğir jinoyatlar kam uçraydi. Şuningdek, kuçli ijtimoiy tenglik, yuqori sifatli talim va soğliqni saqlaş tizimi ham xavfsizlikning asosiy tayançlaridandir. Tabiiy resurslarga boy va geotermal energiyadan keng foydalanilişi ham barqaror turmuş tarzini taminlaydi.

2. Yangi Zelandiya. Bu mamlakat Osiyo-Tinç okeani mintaqasida eng xavfsiz davlat hisoblanadi va 2026 yilda ikkinçi öringa kötarildi. Aholisi 5 million atrofida bölib, jamoalar örtasidagi yaqinlik va işonç juda yuqori. Mamlakatda qurol qonunlari qatiy bölib, 2019 yildagi Çristçurç voqealaridan keyin yanada kuçaytirilgan. Şu sababli ommaviy zöravonlik xavfi sezilarli darajada kamaygan.

Geografik jihatdan izolyatsiya qilinganligi ham katta rol öynaydi. Yangi Zelandiya yirik geosiyosiy mojarolardan ança uzoqda joylaşgan. Tabiatga yaqin turmuş tarzi, keng oçiq hududlar va past urban stress darajasi ham aholining xavfsizlik hissini oşiradi.
3. Şveytsariya. Mazkur mamlakat 2026 yilda uçinçi örinni egalladi va Yevropaning eng barqaror davlatlaridan biri sifatida qolmoqda. Şveytsariya uzoq yillardan beri betaraf siyosat yuritadi va heç bir harbiy ittifoqqa qöşilmagan. Aholi örtasida ijtimoiy işonç juda yuqori. Kundalik hayotda halollik va tartib-intizom kuçli seziladi. Yöqolgan buyumlarning egasiga qaytarilişi yoki jamoat qoidalariga rioya qiliş bunga yaqqol misol.

Şveytsariya iqtisodiy jihatdan ham juda barqaror bölib, yuqori daromad, sifatli infratuzilma va kuçli huquq tizimi xavfsizlikni mustahkamlaydi. Bundan taşqari, iş va hayot muvozanati yaxşi yölga qöyilgani ham ijtimoiy stressni kamaytiradi.

4. Sloveniya. Bu davlat ilk bor eng xavfsiz 5 talikka kirdi. Mamlakat kiçik bölişiga qaramay, barqaror siyosiy tizim va past jinoyatçilik darajasi bilan ajralib turadi. Aholi tabiat bilan uyğun yaşaydi.

Alp toğlari, köllar va örmonlar kundalik hayotning ajralmas qismidir. Bu esa soğlom va xotirjam turmuş tarzini şakllantiradi. Sloveniya Yevropa Ittifoqi azosi bölib, iqtisodiy va siyosiy jihatdan barqaror mamlakat hisoblanadi. Iş va dam oliş muvozanati kuçli bölgani sababli jamiyatda stress darajasi past.
5. Irlandiya. Uşbu mamlakat beşinçi örinni egalladi va past zöravonlik darajasi hamda xalqaro mojarolarda deyarli iştirok etmasligi bilan ajralib turadi. Mamlakat tarixiy tajribasi tufayli bağrikenglik va mehmondöstlik kuçli rivojlangan.

Irlandiya jamiyatida oçiqlik va ijtimoiy qöllab-quvvatlaş yuqori darajada. Şuningdek, Irlandiyaning betaraf siyosati ham uning xavfsizlik darajasini mustahkamlab turadi. Tabiiy landşaftlar – qirğoqlar, yaşil tepaliklar va tarixiy joylar esa tinç va osoyişta hayot hissini yanada kuçaytiradi.
Özbekiston esa Global Peace Index 2026 reytingida 163 ta davlat orasidan 37-örinni egallab, 10 poğona yuqoriladi. Şuningdek, Özbekiston Markaziy Osiyo davlatlari içida 1-örinni egalladi.