Ilon Mask dunyodagi ilk trillionerga aylandi

Sayyoramizning eng boy odami, milliarder Ilon Mask insoniyat tarixida yangi sahifa oçdi, u rasman dunyodagi birinçi trillioner maqomini qölga kiritdi. Uşbu ulkan moliyaviy sakraş Maskning eng şuhratparast loyihalaridan biri bölmiş SpaceX kompaniyasining qimmatli qoğozlar bozoridagi muvaffaqiyatli yurişi ortidan yuz berdi.

Wall Street tahlilçilari va xalqaro moliyaviy manbalarning xabar berişiça, SpaceX öz aktsiyalarini birlamçi joylaştirişni (IPO) yakunlaganidan söng, aerokosmik gigantning umumiy bozor qiymati astronomik 1,7 trillion dollarga yetgan. Bu esa kompaniyaning asosiy aktsiyadori bölgan Ilon Maskning şaxsiy boyligini 1,1 trillion dollarga olib çiqdi.
Ekspertlarning takidlaşiça, Mask kapitallaşuvining keskin ösişi uning elektromobillar sanoatidagi brendi (Tesla) emas, balki aynan koinotni zabt etişga qaratilgan startapi bilan boğliq. Ayni paytda trillioner boyligining asosiy qismini, qariyb 866 milliard dollarini SpaceX kompaniyasidagi uluşi taşkil etmoqda.
Koinot sanoatidagi monopol mavqe, suniy yöldoş orqali global internet yetkazib beruvçi Starlink tarmoğining kengayişi va AQŞ aviatsiya-koinot agentligi — NASA bilan tuzilgan köp milliardlik şartnomalar SpaceX’ni investorlar uçun eng jozibador aktivga aylantirdi.

Moliyaviy tahlilçilar fikriça, agar sönggi ön yillikda Mask texnologiya dunyosini Tesla orqali hayratda qoldirgan bölsa, keyingi ön yillik töliq SpaceX nazoratiga ötmoqda. Kompaniyaning koinot turizmi va qayta işlatiladigan raketalar sohasidagi inqilobi Maskni oddiy milliarderlar qatoridan mutlaqo boşqa ligaga trillionerlar safiga olib çiqdi.
Garçi SpaceX eng yirik daromad manbaiga aylangan bölsa-da, Maskning qolgan aktivlari ham jahon iqtisodiyotiga sezilarli tasir körsatişda davom etmoqda:

• Tesla: Dunyodagi eng qimmat avtomobil brendi bölib, elektromobillar bozorida yetakçilikni saqlab qolmoqda.
• X (sobiq Twitter): Global axborot maydonini şakllantiruvçi va siyosiy-ijtimoiy jarayonlarga tasir qiluvçi asosiy media platforma.
• Neuralink: Inson miyasi va kompyuter örtasidagi neyron aloqalarni örganuvçi, tibbiyotda inqilob qilişga yaqin turgan yuqori texnologik loyiha.

Ilon Maskning 1,1 trillion dollarlik dovonni zabt etişi nafaqat şaxsiy yutuq, balki global iqtisodiyotdagi yangi davr — Yangi koinot iqtisodiyoti (New Space Economy) ğalabasidan dalolat beradi.
Iqtisodiyot böyiça Nobel mukofoti laureatlari va xalqaro ekspertlar uşbu voqeadan söng dunyo bozorlarida texnologik gigantlarning örni yanada kuçayişi va davlatlardan köra xususiy korporatsiyalarning global siyosatdagi tasiri ortib borişini başorat qilişmoqda.

Insoniyat tarixidagi ilk trillioner endilikda nafaqat Yer yuzidagi iqtisodiy jarayonlarni, balki Marsni mustamlaka qiliş böyiça özining azaliy strategik rejasini ham tezlaştiriş uçun çeksiz moliyaviy imkoniyatga ega böldi.