Yevropa bizni tanqid qilgunça, özini eplab olsin – Erdöğanning ittifoqçisi
AQŞga qaramlikdan qutulolmagan Yevropa Ittifoqi Turkiyaga qanday rivojlanişni buyurişga haqli emas. Bu haqda Prezident Rajab Toyib Erdöğanning partiyaviy ittifoqdoşi bölgan Millatçilik harakati partiyasi raisi Davlat Boğçali malum qildi.
“Evropa köp yillardan beri strategik muxtoriyat haqida gapirmoqda. Ammo öşa Yevropaning özi haligaça özining mudofaa, siyosiy va iqtisodiy tuzilmasini Vaşingtondan ozod qila olmadi. Bunday Yevropa qanday qilib Turkiyaga saboq berişga jurat eta oladi? Öz xavfsizligini AQŞ qarorlari bilan boğlaydiganlarning bizning siyosatimizni şarhlaşga haqqi yöq. Yevropa Ittifoqi Turkiyaga rivojlaniş yönalişini belgilay olmaydi”, deydi u parlamentdagi “Jumhur ittifoqi” fraktsiyasi yiğilişida sözlagan nutqida.
Boğçali şu tariqa Yevroparlamentning Turkiya bilan munosabatlar holati töğrisidagi 2025 yilgi hisobotiga munosabat bildirdi, unda, jumladan, respublikada qabul qilingan sud qarorlari tanqid qilingan.
“Ular Turkiya davlatining xavfsizlik siyosatini tanqid qilişga jurat eta olmaydilar. Turkiya sud tizimi Bryussel maruzalari asosida qaror qabul qilmaydi”, deydi siyosatçi.
Boğçali Turkiyaning Yevropa Ittifoqi bilan munosabatlari keça boşlanmagani va bir neça ön yillardan beri davom etayotganini eslatgan.
“1993 yilgi Qöşimça protokol, 1995 yilgi Bojxona ittifoqi töğrisidagi bitim, 1999 yilgi Xelsinki sammitida nomzod maqomini qabul qiliş va 2005 yilda muzokaralarning boşlanişi – bularning barçasi uzoq yöldagi muhim bosqiçlardir. Biroq, Yevropa Ittifoqi Turkiyaga bergan vadalarini bajariş örniga, bazi azolarining tor öy-xayollari, Kipr yunonlarining vetolari, siyosiy xurofotlar va zanglagan mafkuraviy qoliplar uçun harakat qilmoqda. Viza rejimini liberallaştiriş yillar davomida çözilib ketdi. Bojxona ittifoqini yangilaş toşbaqalardek sekinlik bilan amalga oşirildi. Muzokaralar jarayonining bandlari siyosiy sabablarga köra tösib qöyildi. Turkiya uçun nomzod maqomi köpinça faqat qoğozda qolgan”, deydi Boğçali.
Uning qöşimça qilişiça, 2018 yildan beri azo böliş böyiça muzokaralar deyarli boşi berk köçaga kirib qolgan va bunday şaroitda Yevroparlament Turkiyaga islohotlar, qonun ustuvorligi va yaxşi qöşniçilik haqida maruzalar öqiyotgani körlik va qonunsizlikdir.
Malumot uçun, Yevroparlamentning Turkiya böyiça 2025 yilgi hisoboti Anqara va Bryussel örtasidagi murakkab munosabatlarni yana bir bor kun tartibiga çiqardi. Yevroparlamentning Taşqi işlar qömitasi va maruzaçi Naço Sançes Amor tomonidan tayyorlangan uşbu hujjatda asosiy urğu Turkiyaning Yevropa Ittifoqiga azolik jarayoni “muzlatilgan” holatda qolayotganiga qaratilgan.
Hisobotdan anglaşilişiça, YeI Turkiyani yaqin kelajakda öz safida tölaqonli azo sifatida körmayapti. Demokratiya, inson huquqlari va sud mustaqilligi borasidagi “orqaga ketişlar” sababli rasmiy azolik muzokaralari amalda ölik nuqtaga kelib qolgan.
Siyosiy kelişmovçiliklarga qaramay, har ikki tomon bir-biriga muhtoj. YeI uçun Turkiya — migratsiya inqirozini jilovlab turuvçi qalqon, NATOdagi muhim ittifoqçi va yirik savdo şerigidir. Şu sababli, Bojxona ittifoqini yangilaş va viza rejimini yengillaştiriş kabi iqtisodiy loyihalar baribir kun tartibida qoladi.
Hisobot Bryussel va Anqara örtasidagi mafkuraviy uziliş tobora kattalaşib borayotganini körsatdi. YeI Turkiyadan Ğarb qadriyatlariga qaytişni talab qilmoqda, Anqara esa buni öz suverenitetiga va içki işlariga aralaşiş deb baholayapti.