“75 lar xati”. Taşiyev prokurorlarni ayblovdan voz keçişga çaqirdi
Qirğizistonning Bişkek şahar Birinçi may tuman sudida hokimiyatni zöravonlik bilan egallab olişga tayyorgarlik köriş böyiça jinoyat işini körib çiqiş davom etmoqda. Navbatdagi majlis joriy yilning 24 iyun kuni sudya Aziret Mederov raisligida yopiq tartibda bölib ötdi. Bu haqda “24.kg” xabar berdi.
Advokat Ikromidin Aytqulovning malum qilişiça, majlis davomida MXDQ sobiq raisi Qamçibek Taşiyev davlat ayblovçilariga ayblovdan voz keçiş taklifi bilan murojaat qilgan.
Himoyaçining sözlariga köra, advokatlar uşbu taşabbusni qöllab-quvvatlagan, biroq prokuratura vakillari bu taklifga heç qanday munosabat bildirmagan.
Eslatib ötamiz, Qamçibek Taşiyev 2026 yil 10 fevralda Vazirlar Mahkamasi raisining örinbosari – MXDQ rahbari lavozimidan mahrum bölgan edi. Keyinçalik unga nisbatan “75 lar xati” sifatida malum bölgan jinoyat işi qözğatilgan.
Tergov maxsus xizmatning sobiq rahbarini hokimiyatni zöravonlik bilan egallab olişga tayyorgarlik köriş va mansab vakolatlarini suiistemol qilişda ayblamoqda. U bilan birga sudlanuvçilar kursisida yana yetti kişi ötiribdi: sobiq boş prokuror Qurmanqul Zuluşev, Jöqorğu Keneş sobiq spikeri Nurlanbek Turğunbek öğli, Bekbolot Talğarbekov, Qursan Asanov, Qurmanbek Diykanbayev, Ali Qaraşev va Emil Uzoqboyev.
Iş sudga oşirilganidan keyin materiallar maxfiylaştirilgan, şu sababli majlislar yopiq tartibda ötkazilayotgan edi. Iyun oyining örtalarida jarayon vaqtinçalik oçiq deb elon qilindi, biroq 22 iyundan boşlab sud yana eşituvlarni matbuot va jamoatçilik iştirokisiz ötkaziş haqida qaror qabul qildi.
Taşiyev istefosi
Joriy yilning 10 fevral kuni Qirğiziston Milliy xavfsizlik davlat qömitasi raisi – Boş vazir örinbosari Qamçibek Taşiyev Prezident Sadir Japarovning farmoni bilan lavozimidan ozod etildi. U öz qarorini “jamiyatda bölinişga yöl qöymaslik” istagi bilan izohladi. Qamçibek Taşiyevning özi bu haqda Germaniyada yurak operatsiyasidan söng rejali tekşiruvda bölganida xabar topganini malum qildi.
Taşiyev ortidan uning birinçi örinbosari Qurbonbek Avazov, kiberxavfsizlik markazi direktori Daniel Risaliyev va Antiterror markazi direktori Elizar Smanov işdan olindi. Abdukarim Alimboyev Milliy xavfsizlik davlat qömitasi (MXDQ) raisining birinçi örinbosari lavozimidan ozod etilib, Davlat çegara xizmati raisi etib tayinlandi. Uning örnini Xavfsizlik kengaşi kotibi lavozimida işlab kelayotgan Rustam Mamasadiqov egalladi.
2020 yildan buyon Milliy xavfsizlik davlat qömitasining 9-xizmati boşliği va rais örinbosari lavozimida işlab kelgan Jumgalbek Şabdanbekov Qirğiziston Milliy xavfsizlik davlat qömitasi raisi vazifasini vaqtinça bajaruvçi etib tayinlandi.
Şuningdek, şu kunning özida Çegara xizmati davlat qömitasi tarkibidan çiqarildi.
Japarov va Taşiyev tandemi
Malumot uçun, Qamçibek Taşiyev 2020 yil 16 oktyabr kuni Qirğiziston Milliy xavfsizlik davlat qömitasi raisi etib tayinlangan edi. Farmonni 2020 yil 5–6 oktyabr voqealaridan söng prezident vazifasini bajaruvçi sifatida Sadir Japarov imzolagan.
Qamçibek Taşiyev va amaldagi Prezident Sadir Japarov örtasidagi köp yillik munosabatlar mamlakatdagi eng barqaror va tasirli siyosiy ittifoqlardan biri sifatida baholanib kelgan. Ularning hamkorligi hokimiyat tepasiga kelişidan ança oldin boşlangan: 2010 yillar boşida ular bir neça bor siyosiy jarayonlarda bir tomonda bölgan, 2012 yildagi umumiy jinoiy epizodni ham birga boşdan keçirgan, bu esa ularning şaxsiy yaqinligini yanada mustahkamlagan.
2020 yil oktyabr voqealaridan söng tandem yakuniy şaklga keldi: Sadir Japarov Prezident lavozimini egalladi, Qamçibek Taşiyev esa MXQ rahbari etib tayinlanib, kuç blokining asosiy tayançiga aylandi. Aynan u eng şov-şuvli işlarni nazorat qilgan, kuç siyosatini şakllantirgan va amalda Prezident jamoasining eng yaqin işonçli şaxslaridan biri bölib kelgan.
Ekspertlar orasida ularning ittifoqi köpinça mamlakatdagi eng mustahkam siyosiy duet deb atalardi, Qamçibek Taşiyev atrofidagi har qanday kadr özgarişlari esa hokimiyat konfiguratsiyasidagi jiddiy özgarişlar belgisi sifatida qabul qilinar edi.
Sönggi paytlarda siyosiy doiralarda maxsus xizmat rahbarining bölajak Prezident saylovlarida iştirok etişi mumkinligi haqida miş-mişlar tarqalgan edi. Qamçibek Taşiyev esa bir neça bor prezidentlik poygasida qatnaşmoqçi emasligini va Sadir Japarovni qöllab-quvvatlaşini malum qilgan.