AQŞlik olimlar vazn yöqotişning oson yölini aniqladilar
26-05-2025, 21:38
144 марта
Nyu-York universiteti tibbiyot fakulteti tadqiqotçilari ovqatlaniş ratsionidan aminokislota, sisteinni çiqarib taşlaş tez va sezilarli darajada vazn yöqotişiga olib kelişi mumkinligini aniqladilar. Tajriba davomida uşbu parhezdagi siçqonlar vaznining 30 foizigaça yöqolgan. Tadqiqot natijalari Nature jurnalida çop etildi.
Sistein oltingugurtni öz içiga olgan aminokislota bölib, energiya almaşinuvida asosiy rol öynaydigan antioksidant glutation va koenzim A kabi muhim molekulalarning sintezida iştirok etadi. U hayvonot mahsulotlari, yonğoqlar va bazi turdagi donlarda köp uçraydi.
Ratsiondan sisteinni olib taşlaş genetik jihatdan özgartirilgan siçqonlarda bir vaqtning özida ikkita himoya reaktsiyasini faollaştirdi: integratsiyalangan hujayrali stress (ISR) va oksidlovçi stress (OSR). Bu metabolizmning tez qayta tuzilişiga olib keldi: yoğlar sarflanişi kuçaydi va ozuqa moddalarini qayta işlaşning normal yöllari buzildi.
Olimlar, şuningdek, koenzim A darajasining keskin pasayişini qayd etdilar, bu mitoxondriyalar, hujayralarning energiya stantsiyalari faoliyatini yomonlaştirdi. Tana energiya olişning kamroq samarali usullariga, şu jumladan anaerob glikolizga ötişga majbur böldi. Bunday holda, asosan yoğ zaxiralari yöqolgan, muşak massasi esa saqlanib qolgan. Bundan taşqari, siçqonlarning siydigida oraliq metabolik mahsulotlar topilgan - moddalarni qayta işlaşning buzilişi belgilari.
Bundan taşqari, tasir butunlay teskari ekanligi aniqlandi: siçqonlar odatdagi ovqatlanişiga qaytganlaridan söng, tezda avvalgi vaznini tikladilar. Tadqiqot mualliflarining fikriça, bu kaşfiyot odamlarda semizlik va metabolik kasalliklar uçun qisqa muddatli metabolik aralaşuvlarni işlab çiqiş uçun asos bölişi mumkin. Biroq, bunday tavsiyalarni amalga oşirişdan oldin qöşimça klinik sinovlar talab qilinadi.