Nepaldagi dahşatli fojia sababi malum böldi
World Weather Attribution (WWA) tadqiqotçilar guruhi joriy yilning avgust oyida Nepal va Tibetda vayrongarçiliklarga olib kelgan muzlik köçişiga iqlim özgarişi sabab bölganini malum qildi. Bu haqda “Reuters” xabar berdi.
Olimlarning malumotlariga köra, mintaqada haroratning şiddat bilan kötarilişi Himolay toğlaridagi muzliklarning erişiga olib kelgan.
Tadqiqotda qayd etilişiça, joriy yilning avgust oyida Himolay mintaqasidagi örtaça harorat meyordan taxminan 5 daraja Tselsiyga yuqori bölgan. Örtaça haroratning 1,5 darajaga oşişi aynan iqlim özgarişi oqibatida yuz bergan. Ötgan yilning oktyabr va noyabr oylaridagi köp qor yoğişi ham erigan suv hajmining ortişiga olib kelgan.
2000 yildan beri mintaqadagi muzliklar yiliga taxminan yarim metrdan pasayib bormoqda, bu esa toğ jinslariga tuşadigan bosim va yuklamaning özgarişiga sabab bölmoqda. Abadiy muzliklarning erişi, şuningdek, qoya devorini zaiflaştirgan bölişi mumkin.
Eslatib ötamiz, joriy yilning 25 avgust kuni Langtang-Lirung toğida muzlik öpirilişi yuz bergandi. Muzning bir qismi Lxende-Kxola daryosi darasiga qulab, daryo özanining tösilib qolişiga olib keldi. Kaskad effekti sababli yana uçta daryo zarar kördi. Vujudga kelgan loyqa toşqinlari Nepalning oltita hududida va Xitoyning Tibet muxtor tarmoğida vayrongarçiliklarni keltirib çiqardi. 15 sentyabr holatiga köra, fojia oqibatida halok bölganlar soni deyarli 1,4 ming kişiga yetdi.