Санкциялар ва рус нефтьини сотиб олаётган давлатларга бож қўллаш Россия иқтисодиётини қулатиши мумкин — The Economist

Ғарб санксиялари ва рус нефтьини харид қилувчи давлатлар бож жорий қилиши Россия иқтисодиётининг бутунлай қулашига олиб келади. Натижада Россия президенти Владимир Путин Украинадаги урушни тугатиш бўйича музокараларга қайтиши мумкин. Бу ҳақда The Economist нашри ёзди.

Манбага кўра, бу фикрни АҚШ молия вазири Скотт Бессент билдирган. Бироқ Россия қанчалик заиф? Европа Кремльга қарши чекловларнинг 18 та пакетини қабул қилган. Вашингтон эса 5 000 дан ортиқ жисмоний ва юридик шахсларга санкция қўллаган.

“Юқоридаги санкцияларга қарамай, Россия иқтисодиётининг қулашига оид тахминлар бир неча бор нотўғри бўлиб чиққан. 2022 йилдаги қисқа муддатли рецессиядан сўнг Россия иқтисодиёти ўсишда давом этди”, дейилади нашр мақоласида.

Бироқ Россия иқтисодиёти секинлашмоқда. Ўсиш деярли тўхтаб қолмоқда. Мамлакат ялпи ички маҳсулоти 2025 йилнинг июль ойида 2024 йилнинг мос даврига нисбатан 0,4 фоизга ошган. 

Корпорациялар фойдасининг ўсиш даражаси суст, бу эса фонд бозорига босим қилмоқда. Шунингдек, иш ҳақининг реал ўсиши ҳам секинлашган.

“Амалдорлар ва бошқарув ташкилотлари иқтисодий пасайишнинг айбдори ким эканини муҳокама қилмоқда. 2023–2024 йиллардаги иқтисодий кўтарилиш шубҳасиз якунланди”, – дея урғулаган The Economist.
Нашрнинг тушунтиришича, Путин ҳукумати фискал сиёсатни юмшатишни тугатгани сабабли пасайиш кузатилган. 2023 йилда ЯИМнинг 5 фоизига тенг қўшимча харажатлар 2024 йилда ўртача фискал консолидацияга айланган. 

Энди инфратузилма ва мудофаа-саноат мажмуасига улкан харажатлар учун камроқ пул берилади. 2023–2024 йилларда Марказий банк инфляциянинг олдини олиш учун кескин равишда фоиз ставкаларини оширди. Қиммат кредитлар эса харажат қилишдан кўра жамғаришни фойдалироқ қилган.

“Буларнинг барчасига Ғарб санксиялари қанчалик таъсир қилгани номаълум. Ғарбнинг чекловлари сабабли нефть ишлаб чиқариш пасаймоқда. Россия январь–март ойларида 96 миллиард долларлик нефть маҳсулотлари сотган. 2022 йилнинг худди шу даврида бу кўрсаткич 155 миллиард долларни ташкил қилган. 

Бироқ иқтисодий ўзгариш ҳам пасайишнинг қандай содир бўлганини тушунтиради: йил бошидан бери рубль мустаҳкамланиб, экспорт тушумларини камайтирган; жаҳон бозорида нефть нархлари паст; юқори фоиз ставкалари эса нефть қазиб олишни молиялаштиришни қийинлаштирган”, дейилади мақолада.