Исроил дунёдаги энг йирик газ конига зарба берди. Газ нархи кўтарилиб кетди

Эрон эса бунга жавобан Қатарга ҳужум қилди – суюлтирилган табиий газ ишлаб чиқариш бўйича дунёдаги энг йирик кластер зарба остида қолди.

Фото: Vahid Salemi / AP / Scanpix / LETA

Исроил 18 март куни Жанубий Форсга – дунёдаги энг йирик газ конининг Эронга тегишли қисмига (иккинчи қисмидан Қатар фойдаланади) зарба берди. Эрондаги Tasnim ва Mehr давлат агентликларига кўра, Асалуйе номли саноат шаҳри атрофидаги нефт-кимё корхоналарига ҳам ҳужум қилинган.

Жанубий Форс кони захиралари 14,2 триллион метр куб деб баҳоланади. Reuters агентлиги қайд этишича, бу 13 йил мобайнида бутун дунёнинг эҳтиёжларини қондириш учун етарли ҳисобланади.

Жанубий Форс, 2026 йил 18 март
Social Media / Reuters / Scanpix / LETA

Эрондаги газ қазиб олишнинг 70 фоиз қисми Жанубий Форс ҳиссасига тўғри келади. Бу газ асосан ички бозорга етказиб берилади, аммо бир қисми Туркия ва Ироққа ҳам экспорт қилинади. Исроил зарбаларидан кейин газ етказиб бериш тўхтатилган.

Ироы электр станциялари ишлаши учун керак бўлган газнинг учдан бир қисми Эрондан импорт ҳисобига қопланади, дея қайд этади Anadolu. Эрондаги INA агентлиги хабарига кўра, Ироқ энергетика вазирлиги электр станциялар ҳозирча маҳаллий ресурслардан фойдаланаётгани ва вазият «нисбатан барқарорлиги»ни билдирган, шу билан бирга, Эрон гази етказиб берилиши тўхтатилиши «жиддий риск» туғдиришидан огоҳлантирган.

Ироқ ТИВ Жанубий Форс бўйлаб зарбаларни қоралаган ва бу зарбалар «жиддий кескинлашув ҳамда минтақавий хавфсизлик ва барқарорликка тўғридан тўғри таҳдид», шунингдек, «халқаро ҳуқуқнинг фундаментал принциплари ва нормалари бузилиши» эканини қайд этган. БАА расмийлари ҳам Жанубий Форс бўйлаб зарбаларни нафақат глобал энергия таъминотига, балки минтақавий хавфсизликка ҳам тўғридан тўғри таҳдид соладиган «жиддий эскалация» деб атаган. Қатар ҳужумни «хавфли ва масъулиятсизлик билан ташланган қадам» сифатида баҳолаган.

Жанубий Форс бўйлаб зарбалардан кейин Эрон бунга жавобан АҚШнинг минтақадаги иттифоқчилари бўлган мамлакатларнинг «ёқилғи, энергетика ва газ инфратузилмалари»га ҳужум қилишини маълум қилди. Эрон телевидениеси жавоб зарбалари учун «қонуний нишонлар» рўйхатига Саудия Арабистони, Қатар ва БАА нефт-газ объектлари киритилганини эълон қилди.
18 март куни кечқурун Эрон Қатардаги Рас-Лаффан комплексига – дунёдаги энг йирик суюлтирилган табиий газ ишлаб чиқариш кластерига ҳужум қилди ва Pearl GTL газни қайта ишлаш қурилмасига «жиддий зарар» етказди.

19 март тонгида QatarEnergy нефт-газ компаниясининг суюлтирилган табиий газ ишлаб чиқариш бўйича бир неча объектлари Эрон томонидан такрорий ракета зарбаларига учради. Ҳужум кучли ёнғинлар келтириб чиқарган.

Жаҳонда суюлтирилган табиий газ етказиб беришнинг 20 фоизи Қатар ҳиссасига тўғри келади. Ҳозирда Рас-Лаффан комплекси фаолияти вақтинча тўхтатилган.