USD: 12,004 söm ▲ EUR: 13,156 söm ▼ RUB: 147 söm ▲ GBP: 15,721 söm ▼ CNY: 1,797 söm ▲ KZT: 26 söm ▼ TRY: 237 söm ▲ AED: 3,268 söm ▲ USD: 12,004 söm ▲ EUR: 13,156 söm ▼ RUB: 147 söm ▲ GBP: 15,721 söm ▼ CNY: 1,797 söm ▲ KZT: 26 söm ▼ TRY: 237 söm ▲ AED: 3,268 söm ▲

Saytdan izlash

Maxfiylik siyosati

Saytimizdan foydalanishda sizga eng yaxshi tajribani taqdim etish uchun biz cookie-fayllardan foydalanamiz. Saytimizdan foydalanishda davom etish orqali siz Maxfiylik siyosati va Foydalanish shartlari ga rozilik bildirgan bo‘lasiz.

“Er aholisi haddan taşqari köpayib ketgan”. Olimlar global xavf haqida ogohlantirdi

491 марта

“Er aholisi haddan taşqari köpayib ketgan”. Olimlar global xavf haqida ogohlantirdi

Insoniyat hozirgi istemol darajasi bilan Yer barqaror taminlay oladigan odamlar sonidan allaqaçon oşib ketdi. Flinders universiteti olimi Kori Bredşou boşçiligidagi tadqiqotçilar 200 yildan ortiq vaqt mobaynidagi aholi soniga oid malumotlarni tahlil qilib, şunday xulosaga keldi.

Ekologlar buni “muhitning siğim çegarasi” deb ataşadi: bu mavjud resurslar va ularning tiklaniş tezligini hisobga olgan holda uzoq muddat davomida yaşay oladigan indivilar sonidir. Mualliflar hisob-kitoblariga köra, bugungi kunda eng maqbul körsatkiç qariyb 2,5 milliard kişini taşkil etadi — bu körsatkiçda ham barqarorlik, ham eng kam yaşaş darajasi saqlanib qoladi.

Ayni paytda Yerning haqiqiy aholisi esa qariyb 8,3 milliard kişiga yetgan. Tadqiqotçilarning baholaşiça, mutlaq çegara 12 milliard atrofida, biroq bu oçlik, kasalliklar va mojarolar kabi jiddiy xavflarni keltirib çiqaradi.
Foto: BMT va IIASA-JRC modellari asosida Yer aholisi sonining ötmişdagi dinamikasi va prognozlari. Foto: Bradşaw et al., Environ. Res. Latviya, 2026 yil


Tahlillar şuni körsatdiki, 1950-yillardan oldin ham aholi ösişi tezlaşgan, lekin 1960-yillarda sekinlaşa boşlagan. Mavjud tendentsiyalarga köra, sayyora aholisi 2060-yillar oxiri yoki 2070-yillarga borib 11,7–12,4 milliard kişilik eng yuqori çöqqiga çiqişi mumkin.

Tadqiqotçilarning fikriça, barqarorlik darajasi bölgan 2,5 milliard va hozirgi 8,3 milliard örtasidagi tafovut köplab zamonaviy muammolarni — resurslarning tugaşidan tortib ekologik inqirozlargaça izohlaydi.
Sayyoramiz allaqaçon zöriqiş ostida. Energiya, yer hamda oziq-ovqatdan foydalanişda zudlik bilan özgarişlar qilinmasa, milliardlab odamlar beqarorlikka yuz tutadi, deydi tadqiqotning yetakçi muallifi Kori Bredşou.


​Mualliflar bu yerda gap modellarga asoslangan taxminiy hisob-kitoblar haqida ketayotganini va ularning öz çeklovlari borligini takidlamoqda. Haqiqiy dinamikaga haddan taşqari köp omillar tasir qiladi va ularning barçasini hisobga olişning iloji yöq. Şunga qaramay, tadqiqotçilar hali ham umid bor, deb hisoblaydi. Istemolni kamaytiriş va resurslardan foydalanişga bölgan yondaşuvlarni özgartiriş ahvolni yaxşilaşi mumkin — biroq buni bugundan boşlaş kerak.

Изоҳ қолдириш

    • Исмоил 8 Aprel 2026 19:11
      Худо билади ахмоқ

Мавзуга алоқадор: