Xorazm viloyatining ayrim hududlarida çigirtkalar köpayişi: Vaqtinçalik vaziyatmi yoki jiddiy xavf?
14-06-2026, 01:11
286 марта
Xorazm viloyatining ayrim hududlarida çigirtkalar köpayişi: Vaqtinçalik vaziyatmi yoki jiddiy xavf?2025 yilda Xorazm viloyatining bir qator tumanlari va çöl hududlarida çigirtkalarning ommaviy yopirilişi kuzatilgan, öşanda zararkunandalarga qarşi keng kölamli kimyoviy işlov beriş tadbirlari amalga oşirilgan edi. Bu yil ham köpçilikni bir savol qiziqtirmoqda: Vaziyat takrorlanadimi va bu yilgi holat qanday nazorat qilinmoqda?
Vaziyat qanday: Bu yil ham çigirtkalar köpaydimi?
Ha, joriy mavsumda ham Xorazm viloyatining ayrim hududlarida, ayniqsa, çöl zonalari bilan çegaradoş bölgan tumanlarda çigirtkalarning paydo bölişi va köpayişi kuzatilmoqda. Biroq buni kutilmagan ofat emas, balki har yili bahor va yoz oylarida sodir böladigan tabiiy-biologik jarayon deb baholaş töğriroq böladi.
Çigirtkalarning köpayişiga bir neçta asosiy omillar sabab böladi:
Iqlim şaroiti: Qişning yumşoq kelişi va bahordagi issiq, quruq ob-havo çigirtka tuxumlarining betalofat oçilib çiqişi uçun ideal şaroit yaratadi.
Migratsiya: Qöşni hududlar va oçiq çöl zonalaridan zararkunandalarning yaşil maydonlar va ekinzorlar tomon köçişi.
Bu oddiy vaqtinçalik vaziyatmi?
Mutaxassislarning fikriça, bu vaziyatni töliq "oddiy vaqtinçalik holat" deb bölmaydi, çunki agar öz vaqtida çora körilmasa, çigirtkalar qişloq xöjaligiga, ayniqsa, paxta, ğalla va poliz ekinlariga jiddiy zarar yetkazişi mumkin.
Biroq, bu yilgi vaziyat vahimaga soladigan darajada emas. Sababi — ötgan yilgi (2025 yildagi) tajribadan xulosa çiqarilgan holda, bu yil nazorat va profilaktika işlari ança erta boşlandi.
Qanday çoralar körilmoqda?
Xorazm viloyati Favqulodda vaziyatlar boşqarmasi, ösimliklar karantini va himoyasi agentligi hamda mahalliy hokimliklar hamkorlikda tizimli işlarni olib bormoqda:
1. Doimiy monitoring: Çöl va yaylov hududlari, ariq böylari va ekin maydonlari doimiy kuzatuvga olingan. Çigirtkalarning öçoqlari (töplangan joylari) erta aniqlanmoqda.
2. Kimyoviy işlov beriş: Maxsus texnikalar (motorli purkagiçlar, deltaplanlar va traktorlar) yordamida zararkunandalar tarqalgan maydonlarga zaharli kimyoviy preparatlar sepilmoqda. Bu çora çigirtkalar hali qanot çiqarmay turib, yani "piyoda"lik davrida amalga oşirilişi samarani ikki hissa oşiradi.
3. Çegara hududlar nazorati: Qöşni hududlardan çigirtkalarning yopirilib kirişining oldini oliş uçun bufer zonalar yaratilgan va öşa yerning özidayoq zararkunandalar yöq qilinmoqda.