Хоразм вилоятининг айрим ҳудудларида чигирткалар кўпайиши: Вақтинчалик вазиятми ёки жиддий хавф?

2025 йилда Хоразм вилоятининг бир қатор туманлари ва чўл ҳудудларида чигирткаларнинг оммавий ёпирилиши кузатилган, ўшанда зараркунандаларга қарши кенг кўламли кимёвий ишлов бериш тадбирлари амалга оширилган эди. Бу йил ҳам кўпчиликни бир савол қизиқтирмоқда: Вазият такрорланадими ва бу йилги ҳолат қандай назорат қилинмоқда?

Вазият қандай: Бу йил ҳам чигирткалар кўпайдими?
Ҳа, жорий мавсумда ҳам Хоразм вилоятининг айрим ҳудудларида, айниқса, чўл зоналари билан чегарадош бўлган туманларда чигирткаларнинг пайдо бўлиши ва кўпайиши кузатилмоқда. Бироқ буни кутилмаган офат эмас, балки ҳар йили баҳор ва ёз ойларида содир бўладиган табиий-биологик жараён деб баҳолаш тўғрироқ бўлади.

Чигирткаларнинг кўпайишига бир нечта асосий омиллар сабаб бўлади:
 Иқлим шароити: Қишнинг юмшоқ келиши ва баҳордаги иссиқ, қуруқ об-ҳаво чигиртка тухумларининг беталофат очилиб чиқиши учун идеал шароит яратади.
 Миграция: Қўшни ҳудудлар ва очиқ чўл зоналаридан зараркунандаларнинг яшил майдонлар ва экинзорлар томон кўчиши.

Бу оддий вақтинчалик вазиятми?

Мутахассисларнинг фикрича, бу вазиятни тўлиқ "оддий вақтинчалик ҳолат" деб бўлмайди, чунки агар ўз вақтида чора кўрилмаса, чигирткалар қишлоқ хўжалигига, айниқса, пахта, ғалла ва полиз экинларига жиддий зарар етказиши мумкин.

Бироқ, бу йилги вазият ваҳимага соладиган даражада эмас. Сабаби — ўтган йилги (2025 йилдаги) тажрибадан хулоса чиқарилган ҳолда, бу йил назорат ва профилактика ишлари анча эрта бошланди.

Қандай чоралар кўрилмоқда?

Хоразм вилояти Фавқулодда вазиятлар бошқармаси, ўсимликлар карантини ва ҳимояси агентлиги ҳамда маҳаллий ҳокимликлар ҳамкорликда тизимли ишларни олиб бормоқда:
1. Доимий мониторинг: Чўл ва яйлов ҳудудлари, ариқ бўйлари ва экин майдонлари доимий кузатувга олинган. Чигирткаларнинг ўчоқлари (тўпланган жойлари) эрта аниқланмоқда.
2. Кимёвий ишлов бериш: Махсус техникалар (моторли пуркагичлар, дельтапланлар ва тракторлар) ёрдамида зараркунандалар тарқалган майдонларга заҳарли кимёвий препаратлар сепилмоқда. Бу чора чигирткалар ҳали қанот чиқармай туриб, яъни "пиёда"лик даврида амалга оширилиши самарани икки ҳисса оширади.
3. Чегара ҳудудлар назорати: Қўшни ҳудудлардан чигирткаларнинг ёпирилиб киришининг олдини олиш учун буфер зоналар яратилган ва ўша ернинг ўзидаёқ зараркунандалар йўқ қилинмоқда.