Dunyoni global haroratning yangi rekordi kutmoqda – prognoz

Yaqin beş yil içida örtaça global harorat rekord darajada yoki unga yaqin körsatkiçda kötariliş ehtimoli juda yuqori. Şu bilan birga, Arktikadagi harorat anomaliyalari jahondagi örtaça körsatkiçan yuqori bölişi kutilmoqda. Bu haqda Jahon meteorologiya taşkilotining (JMT) yangi hisobotida söz boradi.

Uşbu hisobotda 13 ta turli institutlar tomonidan tayyorlangan prognozlar umumlaştirilgan. Şuningdek, unda sönggi beş yildagi iqlim malumotlari tahlil qilingan hamda yaqin beş yil uçun harorat va yoğingarçilik böyiça mintaqaviy prognozlar keltirilgan.

2026-2030 yillarda yillik örtaça global yer yuzi harorati sanoatgaça bölgan davrdagi (1850–1900 yillar) örtaça körsatkiçdan 1,3-1,9 darajaga yuqori bölişi kutilmoqda. 2026 va 2030 yillar oraliğidagi yillardan biri 2024 yildagidan ham issiqroq bölişi va kuzatuvlar tarixidagi eng issiq yilga aylanişi ehtimoli 86 foizni taşkil etadi.

Şuningdek, 2026-2030 yillardagi beş yillik davrning örtaça körsatkiçi 1850–1900 yillardagi qiymatdan 1,5 darajaga yuqori bölişi ehtimoli ham katta.

Biroq harorat 1850-1900 yillardagi örtaça körsatkiçdan 2 darajadan köproqqa oşib ketmasligi mumkin. Ekspertlar, şuningdek, ayniqsa 2027 va 2028 yillarda El-Nino (Tinç okeani yuzasidagi suv haroratining kötarilişi) hodisasi rivojlanişini prognoz qilmoqda.

“2026 yilning oxiriga borib El-Nino hodisasi kutilmoqda. Bu keyingi, yani 2027 yilning navbatdagi rekord darajada issiq yilga aylaniş ehtimolini oşiradi”, dedi hisobotning boş muallifi Leon Xermanson.

Parij iqlim kelişuvida belgilangan 1,5 °C (va 2 °C) lik çegara uzoq muddatli – odatda 20 yil davomidagi global isişga tegişlidir. Ayrim yillarda global örtaça haroratning vaqtinçalik uşbu körsatkiçlardan oşib ketişi Parij kelişuvida mustahkamlab qöyilgan uzoq muddatli maqsadlarga erişib bölmaydi degani emas.

Prognozlarga köra, Şimoliy yarim şardagi keyingi beş qiş mavsumida (noyabr — mart) Arktikadagi harorat 1991–2020 yillardagi örtaça körsatkiçlardan 2,8 darajaga yuqori böladi, bu esa öşa davrdagi örtaça global haroratdan 3,5 baravar köpdir.
2026-2035 yillarning mart oylari uçun Arktika dengiz muzlari holati böyiça prognozlar Barents, Bering va Oxota dengizlarida muz qatlami kontsentratsiyasining yanada qisqarişidan dalolat bermoqda.