Jazirama bilan boğliq ortiqça ölimlar Özbekistonda 100 ming kişiga 19−21 taga töğri kelmoqda — JB
16-07-2025, 14:17
504 марта

Jazirama bilan boğliq ortiqça ölimlar Özbekistonda 100 ming kişiga 19−21 taga töğri kelmoqda — JB
Jahon banki tadqiqotiga köra, Özbekistonda jazirama bilan boğliq ortiqça ölimlar har 100 ming kişiga 19 tadan 21 tagaçani taşkil etmoqda. 2090 yilga borib, Özbekistonda issiq havo tufayli yiliga 10 mingdan 23 minggaça kişi vafot etişi mumkin. Boşqa prognozlar.
Özbekistonda jazirama issiq bilan boğliq ortiqça ölimlar barça yoş guruhlari uçun yiliga har 100 ming kişiga 19 tadan 21 tagaça ölim holatini taşkil etmoqda. Bu haqda Jahon banki tadqiqotida söz boradi.
Tadqiqotda Yevropa va Markaziy Osiyo mintaqasining (EMO) 70 ta şahrida, jumladan, Özbekiston, Qozoğiston, Qirğiziston, Tojikiston, Turkmanistonda jaziramaning insonlar hayoti va iqtisodiyotga zararli tasiri haqida faktlar keltirilgan.

Xususan, Aşxobodda yuqorida aytilgan ölimlar 100 000 kişiga 25−28 holatni taşkil qiladi. Ostona va Bişkekda, Toşkentda bölgani kabi, 19−21 ta ölim orasida.

Qayd etilişiça, 2023 yilda YeMO mintaqasida havo haroratining kötarilişi 87 000 dan ortiq töliq bandlik iş örinlarining yöqolişiga olib kelgan. Ulardan 22 mingdan ortiği Özbekistonda va 18 mingga yaqini Ozarbayjonda.
2050 yilga borib mintaqaning töqqizta şahri, jumladan, Aşxobodda issiqlik tufayli yillik iqtisodiy yöqotişlar yalpi içki mahsulotning 2 foizidan oşişi mumkin.

Xususan, Aşxobodda yuqorida aytilgan ölimlar 100 000 kişiga 25−28 holatni taşkil qiladi. Ostona va Bişkekda, Toşkentda bölgani kabi, 19−21 ta ölim orasida.
2090 yilga kelib, Markaziy Osiyoning bir qança yirik şaharlarida, jumladan, Ostona va Toşkentdahavoning issiqligi tufayli umumiy ölim yiliga 10 000 dan 23 000 gaça yetişi mumkin.

Qayd etilişiça, 2023 yilda YeMO mintaqasida havo haroratining kötarilişi 87 000 dan ortiq töliq bandlik iş örinlarining yöqolişiga olib kelgan. Ulardan 22 mingdan ortiği Özbekistonda va 18 mingga yaqini Ozarbayjonda.
2050 yilga borib mintaqaning töqqizta şahri, jumladan, Aşxobodda issiqlik tufayli yillik iqtisodiy yöqotişlar yalpi içki mahsulotning 2 foizidan oşişi mumkin.
Qirğizistonda ekstremal harorat har yili 200 km ga yaqin yöllarning şikastlanişiga olib keladi, bu esa tamirlaş uçun katta xarajatlarni keltirib çiqaradi va transport infratuzilmasiga boğliq bölgan iqtisodiy faoliyatni izdan çiqaradi, deyiladi örganişlarda.
Ular şaharlarda «yaşil» hududlar va soyali maydonlarni köpaytiriş uçun daraxtlar ekiş, binolarni passiv sovitiş uçun modernizatsiya qiliş, aholini erta ogohlantiriş tizimlarini yaratiş va soğliqni saqlaş tizimlari faoliyatini yaxşilaş, «sovitiş» markazlarini taşkil etiş, issiqlikka çidamli materiallardan foydalaniş, şuningdek, şahar infratuzilmasini rejalaştirişda ob-havo anomaliyalarini hisobga olişni öz içiga oladi.
Boşqa prognozlar
Yevropa Ittifoqining yirik şaharlarida issiq kunlar soni 2050 yilga kelib uç barobardan köproqqa oşişi mumkin. Ayniqsa, Janubiy Yevropa va Turkiyada yiliga 40−70 kundan ortiq issiq kunlar kuzatilişi ehtimoli bor.Sönggi yigirma yil içida Yevropa va Markaziy Osiyoda issiqlik bilan boğliq ön minglab ölim holatlari sodir böldi va bu körsatkiç 2050 yilga kelib köplab şaharlarda yöl-transport hodisalari darajasida ikki yoki uç barobar oşişi mumkin. Haddan taşqari issiq minglab odamlarni şoşilinç yordam bölimlariga murojaat qilişga majburlamoqda, kasalxonalar tölmoqda va surunkali kasalliklar kuçaymoqda, ayniqsa, keksalar va kam taminlanganlar orasida, deydi JB.