Kaspiy dengizi sathi rekord darajada pasaydi

Kaspiy dengizi sathi butun kuzatuv davrida minimal darajadan pastga tuşdi, Boltiqböyi balandligi tizimiga köra minus 29 metrdan kam. Dengiz sathining pasayişi Rossiya va Qozoğiston qirğoqlarini yuvib turadigan eng sayoz şimoliy qismda aks etadi. Bu haqda Kaspiy baliqçilik ilmiy-tadqiqot institutining (“KaspNIRX”) Volga-Kaspiy bölimiga tayanib, TASS xabar berdi.

Qayd etilişiça, Kaspiy dengizi sathining pasayişi 1990 yillarning örtalaridan boşlab kuzatilmoqda, 2020 yildan boşlab – sathi deyarli 0,8 metrga pasaygan. Bu pasayiş dengizdagi suvning asosiy manbai bölgan Volga daryosining yillik oqimining pasayişi fonida sodir böldi. Çuçuk suv oqimining pasayişi davom etmoqda.

“Hozirgi vaqtda Kaspiy dengizi sathi instrumental kuzatuvlarning butun davri uçun minimal darajadan pastga tuşdi: Boltiqböyi balandligi tizimiga köra u minus 29 metrdan kam. Dengiz sathining pasayişi köproq Rossiya va Qozoğiston qirğoqlarini yuvib turadigan sayoz şimoliy qismida seziladi. Aynan şu yerda çekinayotgan Kaspiy dengizi tubining muhim qismlarini oçib beradi. Va bu yerda tirik organizmlar eng ziç joylaşgan hududlar joylaşgan. Dengiz suvlari maydonining qisqarişi ularga salbiy tasir körsatadi”, deyiladi xabarda.

Mutaxassislar Kaspiy dengizidagi suv sathining pasayişi jarayoni daryo suvlari, birinçi navbatda, Kaspiy dengiziga daryo oqimining 80 foizini va suv balansining umumiy kiruvçi qismining qariyb 64 foizini taşkil etuvçi Volga oqimining pasayişi bilan boğliqligini takidladi. Sönggi 4 yil Volga oqimining kiçik hajmi bilan tavsiflanadi, bu 210 dan 232 kub metrgaça, bu örtaça uzoq muddatli qiymatdan (taxminan 250 kub metr) sezilarli darajada past.

Şuningdek, atmosferada issiqxona gazlarining köpayişi tufayli harorat kötarilayotgani, yani dengiz va daryolar yuzasidan suv tezroq buğlanişi takidlanadi.
Bundan taşqari, odamlar suğoriş uçun suvni faol istemol qilmoqda, Kaspiyni töydiradigan daryolardan sanoat va uy-joy kommunal xöjaligining ehtiyojlari ortib bormoqda. Ayni paytda Rossiya Federatsiyasi Tabiiy resurslar vazirligi Kaspiy dengizining sayozlaşişiga qarşi kuraş böyiça kompleks dasturni tayyorlamoqda va uni işlab çiqişda filial mutaxassislari iştirok etmoqda. Bu prognozlar sifatini oşiriş, salbiy oqibatlarni minimallaştiriş va iqtisodiy faoliyatni Kaspiy dengizi sathining özgarişiga moslaştirişga qaratilgan çora-tadbirlarni işlab çiqiş imkonini beradi.