USD: 12,004 söm ▲ EUR: 13,156 söm ▼ RUB: 147 söm ▲ GBP: 15,721 söm ▼ CNY: 1,797 söm ▲ KZT: 26 söm ▼ TRY: 237 söm ▲ AED: 3,268 söm ▲ USD: 12,004 söm ▲ EUR: 13,156 söm ▼ RUB: 147 söm ▲ GBP: 15,721 söm ▼ CNY: 1,797 söm ▲ KZT: 26 söm ▼ TRY: 237 söm ▲ AED: 3,268 söm ▲

Saytdan izlash

Maxfiylik siyosati

Saytimizdan foydalanishda sizga eng yaxshi tajribani taqdim etish uchun biz cookie-fayllardan foydalanamiz. Saytimizdan foydalanishda davom etish orqali siz Maxfiylik siyosati va Foydalanish shartlari ga rozilik bildirgan bo‘lasiz.

50 yil avval işlab çiqarilgan avtomaşinalar taqdiri kimning qölida? “Antikvar”lik mezonlarining noaniqligi korruptsiya xavfini kuçaytirişi mumkin

211 марта

50 yil avval işlab çiqarilgan avtomaşinalar taqdiri kimning qölida? “Antikvar”lik mezonlarining noaniqligi korruptsiya xavfini kuçaytirişi mumkin

2026 yil 1 fevraldan Özbekistonda işlab çiqarilganiga 50 yil va undan ortiq bölgan transport vositalaridan foydalaniş böyiça yangi tartib kuçga kirdi. Vazirlar Mahkamasining 2026 yil 20 yanvardagi 11-son qaroriga muvofiq, bunday transport vositalari faqatgina “antikvar” avtomototransport vositasi maqomi berilgan holdagina yöl harakatida qatnaşişi mumkin böladi.

Qarorga köra, işlab çiqarilganiga 50 yil yoki undan ortiq bölgan, biroq “antikvar” maqomiga ega bölmagan avtomaşinalardan foydalaniş taqiqlanadi. Ular qayta röyxatdan ötkazilmaydi va davlat röyxatidan çiqariladi. Bunday transport vositalarining yöl harakatida qatnaşişi qonunbuzarlik hisoblanadi.

Mazkur qoida nafaqat yuk avtomobillari yoki maxsus texnikalarga, balki oddiy yengil avtomaşinalarga ham taalluqli. Bir söz bilan aytganda, ular bir uyum temirga aylanadi.

Şu yerda juda örinli savollar tuğiladi. Qaysi mezonlarga asosan "Antikvar" belgisi beriladi? Antikvar belgisini oliş uçun yana alohida tölov joriy qilinadimi?
Mezonlarni baholaşda bari bir inoson omili aralaşadi. Unda byurokratizm va korruptsiya avj olmaydimi? Bu savollarga javob böluvçi qismlar hujjatda keltirilmagan.

Hujjatga muvofiq, transport vositasi işlab çiqarilganiga kamida 50 yil bölgan, taşqi körinişi, tuzilişi va asosiy agregatlari saqlangan, şuningdek, tarixiy yoki kollektsion qiymatga ega bölsa, “antikvar” deb tan olinişi mumkin. Bunday avtomaşinalar davlat röyxatidan ötkaziladi va ular uçun “ANT” seriyali alohida davlat raqami belgisi beriladi.

Biroq aynan şu joyda qarorning eng bahsli jihati yuzaga çiqadi. “Asl holat” tuşunçasianiq texnik reglament yoki ölçovlar bilan belgilab körsatilmagan. Qay darajadagi özgarişga yöl qöyilişi mumkinligi, qaysi agregatlar “asosiy” hisoblanişi, baholaşni kim va qanday mezonlar asosida amalga oşirişi aniq körsatilmagan.

Natijada “antikvar” maqomini beriş yoki rad etiş masalasi amalda inson omiliga inspektor yoki komissiya qarorlariga boğliq bölib qolmoqda. Bu holat esa, tabiiyki, tengsizlik va korruptsiya xavfini kuçaytiradi. Sababi qarorda rad etilgan holatlar böyiça mustaqil ekspertiza, ikkinçi baholaş yoki onlayn apellyatsiya mexanizmi nazarda tutilmagan.

Şu bilan birga, qarorda ayrim mamuriy tartib-taomillarni soddalaştirişga qaratilgan normalar ham mavjud. Xususan, avtomototransport vositalarini davlat röyxatidan ötkazişda oldi-sotdi şartnomasi, elektron auktsion bayonnomalari, davlat uluşi mavjud korxonalar tomonidan berilgan elektron hisob-malumotlar hamda transport vositasi mulkdoriga oid malumotlar fuqarolardan talab qilinmaydi. Uşbu hujjatlar vakolatli organlar tomonidan idoralararo elektron hamkorlik orqali mustaqil ravişda olinadi.

Biroq mazkur raqamlaştiriş qaror qabul qiliş mazmuniga, xususan, “antikvar” maqomini berişdagi baholaş mezonlarining noaniqligiga tasir körsatmaydi. Yuqoridagi savollarimizga javob böla olmaydi.

Qayd etilişiça, davlat raqami belgilarini beriş va servis xizmatlari uçun tölovlar miqdorlari “Uzavtomotoservis” davlat unitar korxonasi tomonidan belgilanadi. Biroq “antikvar” avtomaşinalar uçun alohida yoki oşirilgan tölov joriy etilişi masalasi hamda tölovlarni şakllantiriş mexanizmi oçiq qolgan.

Deylik, qaysidir mezon asosida çeklov yoki tölov xarajatlari falon sömdan oşirilmaydi, deb körsatilganida, boşqa gap edi. “Uzavtomotoservis” davlat unitar korxonasi monopol maqomga ega ekan, u istagan sömni belgilaşi va bunga yetarliça sabab topib berişi mumkin.

Şuningdek, rasmiy maqsad sifatida tizimni raqamlaştiriş, byurokratik tartiblarni qisqartiriş va mamuriy işlarni soddalaştiriş körsatilgan bölsa-da, amalda inson omilini kamaytirişga qaratilgan aniq kafolatlar yetarli emas. Ayniqsa, 50 yildan oşgan minglab avtomaşinalar taqdiri “antikvar” maqomini berişdagi subektiv yondaşuvlarga, yani inson omiligagina boğliq bölib qolmoqda.

Agar qöşimça ravişda oçiq texnik reglamentlar, ball asosida baholaş tizimi, mustaqil ekspertlar instituti va onlayn apellyatsiya mexanizmi joriy etilmasa, mazkur qaror raqamlaştiriş orqali islohot emas, balki yangi muammolar manbai sifatida xizmat qilişi mumkin.

Tegişli taşkilotlardan uşbu oçiq qolgan savollarga javob berişlarini sörab qolamiz.

Изоҳ қолдириш

    • Гулмуратова Гулжамол Гулбадан қизи 12 Fevral 2026 09:27
      Ички ишлар вазирлиги 50 йилдан ошган, антиквар деб топилган автомобиллардан фойдаланиш тартибига изоҳ берди. Аввалроқ Ўзбекистонда 1 февралдан бошлаб 50 йилдан ортиқ эксплуатация қилинган автомобиллардан фойдаланиш тақиқланиши ва бундай транспорт воситалари давлат рўйхатидан чиқарилиши ҳақида хабар берилганди. ИИВ МИБ маълумотига кўра, антиквар автомобиллар ушбу чекловдан мустасно ҳисобланади. Ҳукумат қарорига мувофиқ, ишлаб чиқарилганига 50 йил ва ундан ортиқ вақт ўтган, асл ташқи кўриниши, конструктсияси ҳамда асосий агрегатлари сақланиб қолган автотранспорт воситалари антиквар автомобиль сифатида эътироф этилади. Юридик шахсларга тегишли антиквар автомобиллар учун ANT серияли I, IA, ИЭ ёки IAE турдаги давлат рақам белгилари, жисмоний шахсларга тегишлилари учун эса ANT серияли III, IIIA, IIIE ёки IIIAE турдаги давлат рақамлари жорий этилади. Бундай транспорт воситалари учун давлат рақам белгиларини олиш мақсадида фуқаролар ҳудудий Йўл ҳаракати хавфсизлиги бошқармаларининг рўйхатдан ўтказиш ва имтиҳон олиш бўлимларига мурожаат қилиши лозим. https://darakchi.uz/uz/211245

Мавзуга алоқадор: