Urganç—Xiva pulli yöli: investor sirmi yoki oçiqlik yetişmayaptimi?
26-02-2026, 08:15
1 617 марта
Urganç—Xiva pulli yöli: investor sirmi yoki oçiqlik yetişmayaptimi?Xorazmda ilk pulli avtomobil yöli sifatida taqdim etilgan Urganç—Xiva yönalişidagi yangi trassa jamoatçilik etiborida. Ammo loyiha atrofidagi qator savollar hanuz oçiq qolmoqda.
Gazeta.uz tahliliga köra, 35 kilometrli tört polosali yöl qurilişi uçun 120 million dollar ajratilgan. Loyiha buyurtmaçisi — Avtomobil yöllari qömitasi huzuridagi direktsiya. Pudratçilar ham qömita tarkibidagi korxonalar ekani aytilmoqda.
Eng muhimi — moliyalaştiriş manbasi töliq oçiqlanmagan. Malum qilinişiça, mablağlar taşqi investor va Özbekiston Tiklaniş va taraqqiyot jamğarmasi hisobidan ajratilmoqda. Biroq investor nomi, tomonlarning uluşi, kelişuv şartlari oçiq emas. Tender ötkazilgan-ötkazilmagani haqida ham rasmiy malumot berilmagan.
Manfaatlar töqnaşuvi ehtimoli bormi?
Mutaxassislar etibor qaratayotgan jihat — buyurtmaçi va ijroçining bir tizimda ekani. Yani bitta organ texnik topşiriqni tayyorlaydi, ijroçini tanlaydi, nazorat qiladi va öz korxonalarining materiallaridan foydalanadi. Xususan, temir-beton mahsulotlarining bir qismi qömita tarkibidagi “Özyölköprik” korxonasidan yetkazib berilayotgani aytilgan.
Bunday holat oçiq raqobat, şaffoflik va xarajatlar samaradorligi masalasini kun tartibiga çiqaradi.
Tariflar va hisob-kitoblar qayerda?
Yöl 60 daqiqalik masofani 17 daqiqaga qisqartirişi, sutkasiga 20 mingtadan ortiq avtomobil ötkaziş quvvatiga ega bölişi rejalaştirilgan. Loyiha 17 ta köprik, 8 ta yöl ötkazgiç, 1 ta tunnel va 5 ta maxsus ötiş joyini öz içiga oladi.
Ammo jamoatçilikni qiziqtirayotgan asosiy savollar oçiq qolmoqda:
- Pulli yöl tariflari qança böladi?
- Transport oqimi prognozi qanday hisoblangan?
- Loyiha özini neça yilda qoplaydi?
- Investor qanday imtiyozlar olgan?
Malumotlarga köra, Korruptsiyaga qarşi kuraşiş agentligi mazkur loyiha yuzasidan örganiş olib bormoqda. Şu bilan birga, quriliş işlari loyihalaş bilan parallel olib borilayotgani aytilmoqda.
Eslatib ötamiz, 2025 yil 1 yanvardan boşlab tasdiqlangan loyiha hujjatlarisiz yoki loyihalaş va quriliş bir vaqtda amalga oşirilgan hollarda davlat mablağlari hisobidan xarajat qiliş taqiqlangan.
Xorazmliklar nima kutmoqda?
Urganç va Xiva örtasidagi yöl nafaqat mahalliy aholi, balki sayyohlar uçun ham strategik ahamiyatga ega. Ayniqsa, Xivaning xalqaro turizm markazi sifatidagi nufuzi ortib borayotgan bir paytda infratuzilma sifatli bölişi muhim.
Biroq şaffoflik — işonç garovi. Investor nomi, moliyaviy şartlar va tarif siyosati oçiq elon qilinmasa, savollar köpayişi tabiiy.
Xorazm uçun yangi trassa imkoniyatmi yoki savollarga töla loyihami? Vaqt va oçiq malumotlar bu savollarga javob beradi.