Yoşlar köli inqiroz yoqasida: tabiiy boylik qarovsiz qolmoqda

Bir paytlar özining gözalligi va tinç manzarasi bilan maşhur bölgan Yoşlar köli bugungi kunda ekologik inqiroz yoqasiga kelib qolgan. Suv havzasi atrofidagi beparvolik, çiqindilar, baliqlarning nobud bölayotgani va mutasaddilarning jimligi bu muammoni yanada çuqurlaştirmoqda.

Xorazm viloyatida joylaşgan va köplab yoşlar uçun dam oliş maskaniga aylangan Yoşlar köli bugungi kunda abgor ahvolda. Suvning ifloslanişi, atrof-muhitning tartibsizligi, çiqindilarning töplanişi va ekologik nazoratning yöqligi tufayli bu hudud özining tabiiy jozibasini yöqotmoqda.

Mahalliy aholi vakillarining aytişiça, sönggi yillarda köldagi baliqlar ommaviy ravişda nobud bölmoqda. Mutaxassislarning fikriça, bu holat suv tarkibining buzilişi, çiqindilar bilan ifloslaniş va kislorod yetişmasligi natijasi bölişi mumkin.

Holbuki, bu kabi holatlar Özbekiston Respublikasi qonunçiligiga zid sanaladi. Jumladan, “Atrof-muhitni muhofaza qiliş töğrisida”gi Qonunning 3-moddasida şunday deyilgan:

“Har bir fuqaro atrof-muhitni muhofaza qiliş va ekologik xavfsizlikni taminlaş borasida öz huquq va majburiyatlariga ega.”


Bundan taşqari, Prezidentning 2019-yil 30-oktyabrdagi PQ-4509-sonli qarorida ekologik muhitni muhofaza qiliş, suv havzalarini saqlaş böyiça aniq vazifalar belgilab qöyilgan. Ammo Yoşlar köli misolida bu qarorlar qoğozda qolayotgani açinarli holatdir.

Xulosa va takliflar:
Kölni saqlab qoliş va avvalgi holatiga qaytariş uçun quyidagi çora-tadbirlarni köriş zarur:
 • Köl atrofida ekologik monitoring tizimini joriy etiş;
 • Tabiatni muhofaza qiliş organlari tomonidan doimiy nazorat örnatiş;
 • Kölni tozalaş, baliqlar yaşaş muhitini tiklaş böyiça ekologik loyiha yaratiş;
 • Aholi, ayniqsa, yoşlar örtasida ekologik madaniyatni tarğib qiliş;
 • Ruxsatsiz baliq ovlaş va çiqindi taşlaş holatlarini qonuniy javobgarlikka tortiş.

Yoşlar köli — faqat suv emas, bu bizning kelajagimiz, tabiatga bölgan munosabatimiz timsolidir. Agar bugun etibor bermasak, ertaga afsuslanişga majbur bölamiz.