Пул ювиш ва бошқалар: Швейцария судида Каримова иши бошланмоқда

Жорий йилнинг 27 апрель куни Швейцария судида Ўзбекистоннинг Биринчи президенти Ислом Каримовнинг тўнғич қизи Гулнора Каримовага оид пул ювиш ва бошқа жиноятларга оид суд иши бошланади. Бу ҳақда “Finews” хабар берди.

Бу воқеа қарийб йигирма йил аввал бошланган. Марказда Ўзбекистоннинг Биринчи президентининг қизи Гулнора Каримова турибди. Швейцария Бош прокуратураси (OAG) даъвосига кўра, у Ўзбекистон бозорига кирмоқчи бўлган телекоммуникация компанияларидан пора ундириш билан шуғулланувчи “Идора” (The Office) деб номланган кенг тармоқли тармоқ тузганликда айбланмоқда. Ушбу тармоқ кўп йиллар давомида фаолият юритгани айтилади.
2012 йилда Швейцария Бош прокуратураси Каримова ва унинг бизнес шеригига нисбатан жиноий иш очган. Улар коррупция, жиноий ташкилотда иштирок этиш ва пул ювишда айбланмоқда.

2015 йилда Женевадаги Lombard Odier хусусий банкининг собиқ ходими тергов остига олинган. У 2008–2012 йиллар давомида “Идора”га алоқадор шахслар учун банк ҳисоблари очиш ва бошқариш орқали маблағларнинг келиб чиқишини яширишга ёрдам берганликда айбланмоқда.

Lombard Odier банкининг ўзи пул ювишда бевосита айбланмаяпти. Асосий масала – банк ўз ходимининг эҳтимолий жиноий ҳаракатларини олдини олиш учун барча зарур ташкилий чораларни кўрган-кўрмаганлигида. Бу “корпоратив жиноий жавобгарлик” тушунчасига киради. Шу асосда Швейцариядаги бир нечта банклар, жумладан, Banque Pictet & Cie, Credit Suisse ва Bank J. Safra Sarasin аввалроқ жазоланган. Банкнинг ўзи 2012 йилда бу ҳолат ҳақида пул ювиш бўйича ҳисобот бериш идорасига (MROS) хабар берган ва тергов билан тўлиқ ҳамкорлик қилган.

Нима учун иш бунчалик узоқ давом этмоқда?

Асосий фактлар мураккаб бўлгани каби, жараённинг бориши ҳам ғайритабиий бўлган. Айниқса, ишнинг давомийлиги ҳайратланарли: асосий воқеалар 2008 йилга бориб тақалади.

Швейцария жиноий адлия тарихида биринчи марта Федерал жиноят суди сўроқ ўтказиш учун хорижга сафар қилган.
Йиллар давомида ишнинг икки йўналиши турли прокурорлар томонидан алоҳида олиб борилган. Фақат 2025 йил май ойида – тергов бошланганидан ўн йилдан кўпроқ вақт ўтгач – Швейцария Федерал жиноят суди Бош прокуратуранинг позициясига зид равишда, икки ишни бирлаштиришга қарор қилган, чунки улар бир хил фактларга асосланган. Суд мажлиси жорий йилнинг 27 апрелига белгиланган.