USD: 12,004 söm ▲ EUR: 13,156 söm ▼ RUB: 147 söm ▲ GBP: 15,721 söm ▼ CNY: 1,797 söm ▲ KZT: 26 söm ▼ TRY: 237 söm ▲ AED: 3,268 söm ▲ USD: 12,004 söm ▲ EUR: 13,156 söm ▼ RUB: 147 söm ▲ GBP: 15,721 söm ▼ CNY: 1,797 söm ▲ KZT: 26 söm ▼ TRY: 237 söm ▲ AED: 3,268 söm ▲

Saytdan izlash

Maxfiylik siyosati

Saytimizdan foydalanishda sizga eng yaxshi tajribani taqdim etish uchun biz cookie-fayllardan foydalanamiz. Saytimizdan foydalanishda davom etish orqali siz Maxfiylik siyosati va Foydalanish shartlari ga rozilik bildirgan bo‘lasiz.

Davlat qarzi 48,32 mlrd dollarga yetdi: pullar asosan nimalarga işlatildi?

160 марта
Давлат қарзи 48,32 млрд долларга етди: пуллар асосан нималарга ишлатилди?

Özbekistonning davlat qarzi ötgan çorakka nisbatan 1,33 milliard dollarga köpaydi va joriy yilning ikkinçi çoragi yakunlariga köra, 48,32 milliard dollarni taşkil etdi. Buni Iqtisodiyot va moliya vazirligi elon qilgan malumotlardan köriş mumkin.  

Malumotlarga köra, şu davr mobaynida davlat qarzining yalpi içki mahsulotga (YaIM) nisbati 26,2 foizdan 27 foizgaça oşgan. Qarzning asosiy qismini hamon taşqi qarz taşkil etmoqda: birinçi çorakda u 39,78 milliard dollarni (umumiy hajmning 85 foizi), ikkinçi çorakda esa 40,71 milliard dollarni (84 foiz) taşkil etgan. Bu bir çorak avvalgi 22,2 foizga nisbatan YaIMning 22,8 foiziga töğri keladi. Içki qarz 7,21 milliard dollardan 7,60 milliard dollargaça ösgan. Uning uluşi 15 foizdan 16 foizga, YaIMga nisbati esa 4 foizdan 4,2 foizga kötarilgan.

Taşqi qarz tarkibida qayd etilgan (fiksatsiyalangan) foiz stavkasiga ega qarzlar ustunlik qilmoqda – ularning hajmi 20,78 milliard dollardan 21,72 milliard dollargaça (44 foizdan 45 foizgaça) ösgan, suzuvçi stavkali kreditlar uluşi esa 40 foizdan 39 foizga tuşgan.

Xorijiy valyutada nominallaştirilgan qarz taşqi portfelning 82 foizidan 80 foizigaça qisqargan, milliy valyutadagi majburiyatlar uluşi esa 2 foizdan 4 foizgaça oşgan. Taşqi qarzning deyarli barçasi uzoq muddatliligiça qolmoqda: tölaş muddati bir yildan ortiq bölgan majburiyatlar ikkinçi çorakda 39,29 milliard dollarni (81 foiz) taşkil etgan.

Içki qarzda milliy valyutadagi instrumentlar uluşi 10 foiz darajasida saqlanib qolmoqda, şu bilan birga xorijiy valyutadagi majburiyatlar 6 foizdan 5 foizga tuşgan. Içki qarzning qisqa muddatli qismi 0,80 milliard dollardan 1,17 milliard dollargaça ösgan.

Taşqi qarz nominallaştirilgan valyutalar böyiça eng katta uluş hamon AQŞ dollariga töğri kelmoqda – 27,44 milliard dollar yoki 57 foiz (bir çorak avval 58 foiz edi). Keyingi örinlarni yevro (3,90 milliard dollar, 8 foiz), yapon iyenasi (2,75 milliard dollar, 6 foiz) va hajmi 1,39 milliard dollardan 1,50 milliard dollargaça oşgan, ammo uluşi qariyb 3 foiz darajasida saqlanib qolgan Xitoy yuani egallamoqda. Özbek sömining taşqi qarzdagi uluşi ikki baravarga – 2 foizdan 4 foizgaça oşgan.

Kreditorlar orasida eng katta uluşni xalqaro moliya institutlari saqlab qolmoqda – 22,48 milliard dollar yoki taşqi qarzning 55 foizi. Uşbu guruh içida Jahon banki (9,12 milliard dollar, 22 foiz) va Osiyo taraqqiyot banki (8,18 milliard dollar, 20 foiz) yetakçilik qilmoqda. Ulardan keyin Osiyo infratuzilmaviy investitsiyalar banki (2,32 milliard dollar) hamda Islom taraqqiyot banki (1,20 milliard dollar) bormoqda.

Xorijiy hukumatlarning moliyaviy taşkilotlari taşqi qarzning 28 foizini (11,45 milliard dollar) taminlamoqda. Ulardan eng katta qismi Xitoyning Taraqqiyot banki va Eksimbankiga töğri keladi – 3,89 milliard dollar. Özbekistonning xalqaro obligatsiyalariga sarmoya kiritgan investorlar uluşi 15 foizdan 17 foizgaça oşgan, yevroobligatsiya qarzi hajmi esa 5,80 milliard dollardan 6,78 milliard dollargaça köpaygan.

Işlatiliş yönalişlari böyiça taşqi qarzning yarmi – 20,53 milliard dollar yoki 50 foizi – davlat byudjetini qöllab-quvvatlaşga töğri kelmoqda. Yonilği-energetika sektoriga 5,47 milliard dollar (13 foiz), jumladan, elektr energetikasiga 4,21 milliard dollar yönaltirilgan.

Transport infratuzilmasi 3,06 milliard dollar (8 foiz), qişloq va suv xöjaligi – 3,34 milliard dollar (8 foiz), uy-joy kommunal xöjaligi – 3,38 milliard dollar (8 foiz) olgan. Soğliqni saqlaş, talim, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va boşqa sohalarga taşqi qarzning 3,72 milliard dollari yoki 9 foizi töğri kelmoqda.

Eslatib ötamiz, avvalroq 2025 yilda Özbekistonning umumiy taşqi qarzi 18 mlrd dollarga oşib, 82,2 mlrd dollarga yetgani haqida xabar berilgan edi.

Изоҳ қолдириш

Мавзуга алоқадор: