Pakana odamlar hasadga moyil böladi – tadqiqot

Öz böyining kaltaligidan norozi bölgan odamlar köproq hasad, raşk va raqobatçilikka moyil böladi, ayniqsa öz jinsidagilarga nisbatan. Bu xulosaga Ğarbiy Sidney universiteti psixologlari keldi. Ularning tadqiqoti natijalari “Evolutionary Behavioral Sciences” (EBS) jurnalida elon qilindi.
Eksperimentda AQŞning 302 nafar katta yoşli fuqarosi qatnaşgan. Iştirokçilarning aniq böyi ölçangan va öz böyidan qançalik norozi ekani baholangan. Keyin bu malumotlar ulardagi hasad, raşk va raqobatçilikni baholaş testlari natijalari bilan soliştirilgan.
Malum bölişiça, öz böyi va xohlagan böyi örtasidagi yirik farqni kuçli his qiladiganlar eng köp raqobatga moyillikni namoyon qilgan. Bu boğliqlik ayniqsa erkaklar orasida yaqqol köringan: öz böyidan norozi bölgan erkaklar köproq muvaffaqiyatli tengdoşlariga nisbatan ğazab va kelişgan raqiblarga nisbatan hasad his qilişar ekan. Ayol qatnaşçilar ham yuqori darajada hasadçanlikni namoyon qilgan, ammo ularning raqobatbardoşligi özlarining ustun böliş istagi bilan kuçliroq boğliq bölgan.
Tadqiqot mualliflarining takidlaşiça, hasad va raşkka moyillik insonning obektiv jismoniy körsatkiçlari bilan emas, balki özini subektiv yomon qabul qilişi bilan boğliq. Ularga köra, odamlar taşqi körinişining madaniy meyorlarga mos kelişiga urinişi xavotirni kuçaytiradi va bu işda, şaxsiy munosabatlarda hamda kundalik hayotda insonning özini tutişiga tasir körsatadi.