Bu yozda noyob Quyoş tutilişi sodir böladi

Joriy yilning 12 avgust kuni osmonda noyob astronomik hodisa – töliq quyoş tutilişi sodir böladi. Uşbu hodisa davomida Oy Quyoş va Yer örtasidan ötib, Quyoş nurini töliq tösadi. Natijada ayrim hududlarda kunduzgi vaqt qisqa muddatga qoronğulikka aylanadi. Bu haqda CNN xabar berdi.

Mutaxassislarning malumotiga köra, töliq quyoş tutilişi Grenlandiya, Islandiya, Portugaliya va Ispaniyaning şimoliy qismida kuzatiladi. Şu bilan birga, Yevropa, Afrika va Şimoliy Amerikaning katta hududlarida qisman Quyoş tutilişi körinadi. Bu hodisa osmonni kuzatuvçilar uçun kam uçraydigan va katta qiziqiş uyğotadigan tabiiy fenomen hisoblanadi.

Olimlarning aytişiça, tutiliş yöli taxminan 8 300 kilometr uzunlikdagi hududni qamrab oladi. Grenlandiyada kuzatuvçilar ikki daqiqadan ortiq töliq tutilişni körişlari mumkin. Ispaniyaning şimoliy qismida esa bu jarayon juda qisqa, taxminan, 20 soniya davom etadi. Ob-havo şaroiti ham hodisani kuzatişda muhim rol öynaydi, çunki bulutli havo tutilişni töliq körişga xalaqit berişi mumkin.
Ispaniya uçun bu hodisa tarixiy ahamiyatga ega: mutaxassislarning fikriça, bu 1905 yildan beri Ispaniya hududida birinçi marta kuzatiladigan töliq Quyoş tutilişidir. Bundan taşqari, mamlakat 2028 yilgaça yana bir neçta Quyoş tutilişlarini ham kuzatişi kutilmoqda.

Mutaxassislar quyoşga töğridan töğri qaraş xavfli ekanini qatiy eslatadi. Faqat maxsus sertifikatlangan közoynaklar yoki maxsus quyoş filtrlari bilan jihozlangan teleskop va kameralar orqali kuzatiş mumkin. Oddiy quyoş közoynaklari közni himoya qila olmaydi va jiddiy zarar yetkazişi mumkin.

Olimlar uşbu noyob hodisadan ilmiy tadqiqotlar uçun ham foydalanişni rejalaştirmoqda. Xususan, Quyoşning taşqi qatlami – tojni örganiş, şuningdek, tutiliş vaqtida Yer atmosferasida yuz beradigan özgarişlarni tahlil qiliş muhim yönalişlardan biri hisoblanadi. Bundan taşqari, yuqori balandlikdagi maxsus şarlar uçirilib, quyoş va uning soyasi harakati haqida qöşimça malumotlar yiğiladi.