Bugun osmonni “Qulupnay Oy” yoritadi
Bugun, 29 iyun kuni tunda “Qulupnay Oy” deb ataluvçi iyunning tölin Oyi kuzatiladi. Bu haqda “Forbes” xabar berdi.
Malum qilinişiça, bu 2026 yilda Şimoliy yarimşarda ufqqa eng yaqin körinadigan tölin Oy böladi. Oy ufqdan kötarilayotgan paytda odatdagidan ança kattaroq köringandek taassurot uyğotadi. Bunga “Oy illyuziyasi” deb ataluvçi optik hodisa sabab böladi.
Biroq astronomik jihatdan bu yilning ikkinçi eng kiçik tölin Oyi hisoblanadi. Çunki bu paytda Oy Yerdan odatdagidan uzoqroq masofada böladi. Şu sababli u odatdagi tölin Oydan qariyb 13 foiz kiçikroq va xiraroq körinadi. Astronomiyada bunday hodisa “mikrooy” deb ataladi.
Mutaxassislarning aytişiça, iyun oyidagi tölin Oy yozgi quyoş turişidan köp ötmay sodir bölgani sababli Şimoliy yarimşarda past trayektoriya böylab harakat qiladi. Janubiy yarimşarda esa aksinça, u osmonning balandroq qismida kuzatiladi.
Malumot uçun, “Qulupnay Oy” nomi Oyning rangiga emas, balki Şimoliy Amerikadagi mahalliy xalqlarning qulupnay terimi mavsumi bilan boğliq ananasiga işora qiladi. Turli xalqlar bu tölin Oyni “Rezavorlar pişadigan Oy”, “Yaşil makkajöxori Oyi” va “Issiq Oy” kabi nomlar bilan ham ataydi.
Malumotlarga köra, navbatdagi tölin oy – “Buğu Oyi” joriy yilning 29 iyul kuni kuzatiladi.
Eslatib ötamiz, avvalroq geologlar Yerdagi eng qadimgi – Ğarbiy Avstraliyadagi Şimoliy qutb gumbazi (North Pole Dome) hududida joylaşgan meteorit kraterining yoşini tasdiqlagan edi.