Qirğizistonda prezidentlik saylovlari qaçon bölişi elon qilindi
Bugun, 29 iyul kuni Qirğiziston Prezidenti Sadir Japarov “Qirğiziston Respublikasi Prezidenti va Qirğiziston Respublikasi Jogorku Keneşi deputatlari saylovi töğrisida”gi Qirğiziston Respublikasi konstitutsiyaviy qonuniga özgartişlar kiritiş haqida”gi konstitutsiyaviy qonunni imzoladi. Bu haqda “AKIpress” xabar berdi.
Qonun bilan quyidagi özgartişlarni kiritiş nazarda tutilgan:
- Navbatdagi prezidentlik saylovlari uning vakolat muddati tugaydigan yilning yanvar oyidagi törtinçi çorşanbasida ötkaziladi. Şu tariqa navbatdagi prezidentlik saylovlari 2027 yil 27 yanvar, çorşanba kuni bölib ötadi;
- Jogorku Keneş deputatligiga navbatdagi saylovlar amaldagi Jogorku Keneş çaqiriğining konstitutsiyaviy muddati tugaydigan oyning çorşanba kunida ötkaziladi;
- Prezident va Jogorku Keneş deputatlari saylovlarida ovoz beriş kunlari iş beruvçining mulkçilik şaklidan qati nazar, iş kuni sifatidagi iş haqi saqlangan holda dam oliş kunlari hisoblanadi.
Bundan taşqari, konstitutsiyaviy qonunda quyidagilar közda tutilgan:
“Saylov manzili” instituti çiqarib taşlanadi;
Saylov uçastkalari qoida tariqasida har bir uçastkaga 4000 nafardan oşmagan saylovçi hisobidan tuziladi;
Nomzod sifatida öz nomzodini körsatiş istagini bildirgan fuqarolar, şuningdek, nomzodlarni körsatiş niyatida bölgan siyosiy partiyalar uşbu konstitutsiyaviy qonunda nazarda tutilgan tartibda hujjatlarni topşirişdan oldin özlarining saylov jamğarmasini taşkil etişlari şart;
Nomzod, siyosiy partiya saylov jamğarmasini şakllantiriş, pul mablağlarining kelib tuşişi va sarflanişini hisobga oliş tartibi Saylov va referendumlarni ötkaziş böyiça markaziy komissiya (MSK) tomonidan belgilanadi;
Nomzod sifatida öz nomzodini körsatiş istagini bildirgan fuqaro Saylov va referendumlarni ötkaziş böyiça markaziy komissiyaning depozit hisob raqamiga uşbu konstitutsiyaviy qonunda belgilangan miqdordagi saylov badalini öz saylov jamğarmasi mablağlaridan kiritadi;
Nomzod sifatida öz nomzodini körsatiş istagini bildirgan fuqaro, siyosiy partiya saylov badalini faqat va faqat öz saylov jamğarmasi mablağlaridan kiritadi;
Nomzod, siyosiy partiya har bir saylov uçastkasida uç nafardan oşmagan tarğibotçi miqdorida Qirğiziston fuqarolari bilan tarğibot xizmatlarini körsatiş böyiça şartnomalar tuzişga haqli;
Nomzod yoki siyosiy partiya tomonidan saylov badali kiritilganini tasdiqlovçi bank hujjati (asli) bölmagan taqdirda, talablarga muvofiqlikni tekşiriş amalga oşirilmaydi, nomzod sifatida öz nomzodini körsatiş istagini bildirgan fuqaroning hujjatlari esa topşirilmagan deb hisoblanadi va qaytarib berilişi kerak;
Qoldirilgan imzolarni yiğiş raqamli formatda – bulutli raqamli imzodan (BRI) foydalangan holda yoki faol saylov huquqiga ega saylovçilar örtasida imzo varaqalarida amalga oşirilişi mumkin.
Uşbu konstitutsiyaviy qonun rasmiy elon qilingan kundan etiboran kuçga kiradi.
Malumot uçun, Qirğizistonda oxirgi prezidentlik saylovi 2020 yil oktyabr oyidagi parlament saylovlaridan söng yuzaga kelgan siyosiy inqiroz va sobiq prezident Sooronbay Jeenbekovning istefosi ortidan 2021 yil 10 yanvarda muddatidan ilgari ötkazilgan edi. Uşbu saylovda saylovçilarning 39,7 foizi iştirok etgan va unda Sadir Japarov 79,2 foiz ovoz töplab, işonçli ğalabani qölga kiritgan.