Turkmanistonning Qoraqum çölidagi Darvoza gaz krateri yonğini intensivligi turkman mutaxassislari tomonidan 3 baravar kamaytirildi. Bu haqda «Turkmengaz» kontserni Tabiiy gaz ilmiy-tadqiqot instituti laboratoriya mudiri Irina Lureva malumot berdi.

«Kraterdagi yoniş intensivligi 2023 yil avgustiga nisbatan uç baravardan köproq kamaydi, bu körilgan çora-tadbirlar samaradorligini tasdiqlaydi», dedi u.

Bunga gaz qazib çiqarişni jadallaştiriş tufayli erişilgan. Lureva sözlariga köra, filtratsiya oqimini boşqariş «nazorat ostiga olingan» va hozir «yonayotgan kraterga gaz oqimi kamayib bormoqda».

Yonayotgan krater Aşxoboddan 260 km şimoldagi Darvoza qişloği yaqinida joylaşgan. U yarim asrdan köproq vaqt oldin, 1971 yilda geologik işlar natijasida paydo bölgan. Gaz konini örganiş paytida geologlar quduqni burğulaşdi va böşliqqa duç kelişdi, unda tuproqning yuqori qatlamlari va burğulaş qurilmasi qulab tuşdi. Teşik hosil bölib, undan tabiiy gaz sizib çiqa boşladi.

Mahalliy aholi va hayvonlar gazdan zaharlanmasligi uçun krater ataylab yoqib yuborildi. Gaz bir neça kundan keyin yonib ketişi rejalaştirilgan edi, ammo u köp qatlamli kon bölgani sababli bugungi kungaça yonişda davom etmoqda. Kraterning kengligi taxminan 60 m, çuqurligi esa taxminan 20 m. Krater rasmiy ravişda «Qoraqum şulasi» va norasmiy ravişda «Dözax darvozasi» deb nomlangan mahalliy diqqatga sazovor joyga aylandi.

2010 yilda Turkmaniston prezidenti Gurbanguli Berdimuhamedov kraterning yonişi yaqin atrofdagi gaz konlarini özlaştirişga xalaqit bermasligi uçun uni öçirişni buyurgan edi. 2022 yilda u öz talabini takrorladi. Prezident yer ostidan sizib çiqayotgan gaz mahalliy aholi salomatligi va hududdagi ekologik vaziyatga salbiy tasir körsatayotganini takidladi. Bundan taşqari, tabiiy gazni eksport qiliş va foyda oliş mumkin bölgan holda isrof qilinayotganini aytdi