Энг батафсил виртуал мия яратилди

Saqlangan xabarlar

Sizda hozircha saqlangan xabarlar yo'q!

Tizimga kirish

Yoki

Akkountingiz yo'qmi? Ro'yxatdan o'ting

Ro'yxatdan o'tish

Yoki

Ro'yxatdan o'tganmisiz? Profilga kiring

Reset password

Remember your password? Log in

Terms of use

Terms of use dolor sit amet consectetur, adipisicing elit. Recusandae provident ullam aperiam quo ad non corrupti sit vel quam repellat ipsa quod sed, repellendus adipisci, ducimus ea modi odio assumenda.

Disclaimers

Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipisicing elit. Sequi, cum esse possimus officiis amet ea voluptatibus libero! Dolorum assumenda esse, deserunt ipsum ad iusto! Praesentium error nobis tenetur at, quis nostrum facere excepturi architecto totam.

Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipisicing elit. Inventore, soluta alias eaque modi ipsum sint iusto fugiat vero velit rerum.

Limitation on Liability

Sequi, cum esse possimus officiis amet ea voluptatibus libero! Dolorum assumenda esse, deserunt ipsum ad iusto! Praesentium error nobis tenetur at, quis nostrum facere excepturi architecto totam.

Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipisicing elit. Inventore, soluta alias eaque modi ipsum sint iusto fugiat vero velit rerum.

Copyright Policy

Dolor sit amet consectetur adipisicing elit. Sequi, cum esse possimus officiis amet ea voluptatibus libero! Dolorum assumenda esse, deserunt ipsum ad iusto! Praesentium error nobis tenetur at, quis nostrum facere excepturi architecto totam.

Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipisicing elit. Inventore, soluta alias eaque modi ipsum sint iusto fugiat vero velit rerum.

General

Sit amet consectetur adipisicing elit. Sequi, cum esse possimus officiis amet ea voluptatibus libero! Dolorum assumenda esse, deserunt ipsum ad iusto! Praesentium error nobis tenetur at, quis nostrum facere excepturi architecto totam.

Lorem ipsum dolor sit amet consectetur adipisicing elit. Inventore, soluta alias eaque modi ipsum sint iusto fugiat vero velit rerum.

Do you agree to our terms? Sign up

Энг батафсил виртуал мия яратилди

9-12-2025, 08:41

61 марта

Энг батафсил виртуал мия яратилди

АҚШнинг Аллен институти ва Япониянинг Электралоқа университети олимлари сичқоннинг бош мия пўстлоғини тўлиқмоделлаштириб, 9 миллион нейрон ва 26 миллиард синапсни яхлит ишловчи тизимга бирлаштиришди. Тадқиқот натижалари SC25 supercomputing conference анжуманида маълум қилинди.

«Бу чинакам техник сакраш. Агар етарлича имконият яратилса, бундай симуляцияларни самарали ишга тушириш мумкинлигига биринчи марта гувоҳ бўляпмиз» — деди Аллен институти ҳисоблаш гуруҳи раҳбари Антон Архипов.

Унинг айтишича, бу яқин келажакда янада мураккаб мия моделлари, жумладан, инсон мияси устидаги тадқиқотларни янада кенгайтириш мумкинлигидан далолат беради.

Сичқон мияси модели 86 та ўзаро боғлиқ соҳани қамраб олган. У дунёдаги энг кучли Fugaku суперкомпютерида ишлайди. Унинг ресурслари сониясига квадриллионлаб ҳисоблашларни амалга ошириб, нейронлар ўртасидаги миллиардлаб виртуал алоқалар ишини синхронлаштиради.

**Сичқон мияси интерактив базаси.**
Фото: Connectivity.brain-map.org

Олимларнинг таъкидлашича, сичқоннинг ҳақиқий мияси тахминан 70 миллион нейронни ўз ичига олади — бу моделлаштирилган миядагидан тахминан саккиз баравар кўп. Аммо яратилган шу маълумотлар ҳажми ҳам тадқиқотчиларга алоҳида нейронлар қандай «ёнишини», қўзғалиш тўлқинлари мия бўйлаб қандай тарқалишини ва бир соҳадаги бузилишлар бошқа соҳага қандай ўтишини реал вақт режимида кўриш имконини беради.

Тадқиқотчилар мия тўлқинларининг синхронизацияси ва икки ярим шар ўртасидаги ўзаро таъсирни ўрганиш учун симуляцияни ишлатиб кўришди. Масалан, у диққат ва когнитив жараёнлар билан боғлиқ фаоллик қандай шаклланишини кузатишда ёрдам берди — бу ҳодисани инвазив жараёнларсиз тўғридан-тўғри тирик мияда кузатиш имконсиз эди.

Ушбу виртуал харита миядаги бузилишлар ва бошқа неврологик ҳолатларнинг ривожланиш механизмларини ҳайвонларда такрорий тажрибаларга мурожаат қилмасдан синаб кўриш имконини беради, дейилмоқда.