Eronda qatl etilganlar soni 10 yillik rekordni qayd etdi

Eronda 2025 yilda kamida 1 922 nafar şaxsga nisbatan ölim jazosi ijro etildi. Bu sönggi ön yil içidagi eng yuqori körsatkiç hisoblanadi. Bu haqda mamlakatdagi inson huquqlari holatiga bağişlangan  Human Rights Activists in Iran (HRA) taşkilotining yillik statistik hisobotida malum qilindi.

Huquq himoyaçilariga köra, ölim jazosiga hukm qilinganlar soni kamayganiga qaramay, qatllar soni 2024 yilga nisbatan 106,6 foizga oşgan. Xususan, 2025 yilda sudlar 168 nafar şaxsni ölim jazosiga hukm qilgan, bu ötgan yilga nisbatan 21,4 foizga kam.

Qatllarning qariyb 95 foizi maxfiy ravişda, rasmiy malumotlarsiz amalga oşirilgan, deyiladi xabarda.

Bunday holatlar mustaqil manbalar, jumladan, mahkumlarning qarindoşlari, advokatlar, mahbuslar, ozodlikdan mahrum etiş joyi xodimlari, inson huquqlari faollari malumotlari asosida qayd etilgan. Bazi hollarda malumotlar bir neçta mustaqil kanallar tomonidan tasdiqlanadi.
Takidlanişiça, qatl etilganlarning 47,55 foizi qotillik, 46,1 foizi esa giyohvand moddalar bilan boğliq jinoyatlar böyiça aybdor deb topilgan. Davlat xavfsizligiga tahdid bilan boğliq ayblovlar, jumladan terrorizm, josuslik va qurolli isyonlarda iştirok etiş esa qatllarning 3 foizidan kam qismini taşkil etgan.

Qatl etilganlar orasida jinoyat sodir etilgan paytda voyaga yetmagan bölgan kamida ikki kişi ham borligi aytilmoqda. Şuningdek, 2025 yilda 10 ta qatl omma oldida amalga oşirilgan.

Ijro etilgan ölim jazolari sonining keskin ösişi sud va jazoni ijro etiş tizimining şaffofligi pasayişi fonida repressiv siyosatni kuçaytiriş va ölim jazosini qöllaşni kuçaytirişning umumiy tendentsiyasini aks ettiradi, deyiladi xabarda.