“Бу уруш эмас, ҳарбий операция”: Трамп нега Эрондаги вазиятни тасвирлашда “уруш” сўзидан қочади?

АҚШ президенти Дональд Трамп Вашингтонда республикачи қонунчилар учун ўтказилган Миллий республика конгресси қўмитасининг йиллик хайрия кечки овқатида нутқ сўзлади. У ўз нутқида Эрон билан давом этаётган қуролли тўқнашувни нима учун “уруш” деб атамаётганига изоҳ берди. Бу ҳақда The Hill хабар берди.

Урушми ёки ҳарбий операция?
Президентнинг тушунтиришича, “уруш” сўзидан фойдаланиш ҳуқуқий ва сиёсий жиҳатдан маълум қийинчиликларни туғдиради.

Мен “уруш” сўзини ишлатмайман, чунки бу яхши эмас деб айтишади. Одамлар “уруш” сўзини ёқтиришмайди, чунки бунинг учун рухсат олишингиз керак бўлади. Шунинг учун мен “ҳарбий операция” атамасидан фойдаланаман, аслида ҳам шундай. Бу — ҳарбий йўқ қилиш, деди Трамп.

АҚШ конституциясига кўра, фақат Конгресс уруш эълон қилиш ҳуқуқига эга. Гарчи кўплаб қонунчилар ва ҳатто Трампнинг ўзи ҳам аввалроқ ушбу можарога нисбатан “уруш” сўзини қўллаган бўлса-да, расмий доиралар АҚШни Эрон билан расман уруш ҳолатида эмаслигини таъкидлаб келмоқда.

Февраль ойида бошланган илк зарбалардан буён Конгрессдаги демократлар президентдан ҳарбий куч ишлатиш учун қонун чиқарувчи органнинг розилигини олишни талаб қилмоқда. Бироқ 24 март куни Сенат демократлар томонидан президентнинг ваколатларини чеклашга қаратилган навбатдаги уринишни рад этди.
Фақат бир нафар республикачи — сенатор Ренд Пол демократларни қўллаб-қувватлади. Аксинча, демократ сенатор Жон Феттерман республикачилар билан бирга резолюцияга қарши овоз берди. Бу март ойи ичида муваффақиятсизликка учраган уруш ваколатлари бўйича навбатдаги овоз бериш бўлди.

Оқ уй ва республикачиларнинг фикрича, конституция президентга бош қўмондон сифатида Конгресс розилигисиз зарба бериш ҳуқуқини беради. Демократлар эса Эрон АҚШ учун бевосита хавф туғдираётгани ҳақида етарли далиллар йўқлигини айтиб, превентив (олдини олувчи) зарбаларнинг зарурлигини шубҳа остига олмоқда.
Трамп ўз нутқида Яқин Шарқда Эронга нисбатан олиб борилаётган ҳаракатлар мислсиз эканини таъкидлади. Унинг сўзларига кўра, ҳар бир президент Эроннинг ядровий қурол яратишини тўхтатиш учун шу йўлдан бориши керак эди.

“Агар биз бўлмаганимизда, Эрон аллақачон ядровий қуролга эга бўлар эди. Бутун дунё ўлим хавфи остида қолар, Яқин Шарқдаги тинчлик истиқболлари бутунлай барбод бўлар эди. Яқин Шарқни қўя туринг, бизнинг бошимиз устида ҳам қора булутлар пайдо бўлган бўларди”, дея қўшимча қилди АҚШ президенти.

АҚШ ва Исроил февраль ойи охирида Теҳронга зарбалар беришни бошлаган эди. Оқ уй Эрон билан самарали мулоқотлар бўлганини айтаётган бўлса-да, Теҳрон сўнгги кунларда ўт очишни тўхтатиш таклифини рад этиб келмоқда.