Özbekistonda 602 km uzunlikdagi elektr liniyalari ötkaziladi
24-02-2026, 10:09
203 марта

Özbekistonda 602 km uzunlikdagi elektr liniyalari ötkaziladi
Özbekistonda yaqin yillarda jami 602 km uzunlikdagi elektr liniyalari quriladi. Bu haqda bugun, 23 fevral kuni Prezident Şavkat Mirziyoyev ötkazgan yirik energetika loyihalarini amalga oşiriş, energiya tizimi barqarorligini taminlaş va energiya samaradorligini oşiriş masalalari böyiça yiğilişda malum qilindi.Tanqidiy tahlil ruhida ötgan yiğilişda qayd etilişiça, mamlakatda elektr energiyasi böyiça jami generatsiya quvvatlari 25,8 ming megavattga yetgan. Şundan quyoş, şamol va gidroenergetika 8 ming megavattni, yani umumiy hajmning 31 foizini taşkil etmoqda. 2026 yilda elektr energiyasi işlab çiqariş hajmini 90 milliard kilovatt-soatga yetkaziş rejalaştirilgan bölib, bu 2020 yilga nisbatan 40 foiz ösiş demak.
Joriy yilda iqtisodiy ösiş hamda tarmoqlarda işlab çiqariş hajmlarining oşişi hisobiga elektr istemoli yana 1 milliard kilovatt-soatga ortişi kutilmoqda. Şu munosabat bilan aholi va iqtisodiyot ehtiyojlariga mos ravişda energiya resurslarini uzluksiz yetkazib beriş, tarmoqlarni yangilaş, investitsiyalarni köpaytirib, yirik loyihalarni öz vaqtida işga tuşiriş birinçi navbatdagi vazifa sifatida belgilangan.
Bugungi kun holatiga köra, yoqilği-energetika majmuidagi investitsiya portfeli 133 ta loyihani qamrab olgan bölib, umumiy qiymati 51,4 milliard dollarni taşkil etmoqda. Şundan 43 milliard dollarlik 73 ta yirik loyiha böyiça tizimli yondaşuv qilib, yil yakuniga qadar 6 ming 770 megavatt yangi quvvatlarni işga tuşiriş zarurligi körsatib ötilgan. Bu 2,8 ming megavatt quyoş, 2,5 ming megavatt issiqlik, 470 megavatt şamol, 68 megavatt gidroenergetika quvvatlari hamda 884 megavatt energiya saqlaş tizimlaridir.
Biroq ayrim loyihalarni kelişiş va yer ajratiş bilan boğliq jarayonlarda turli sustkaşliklarga yöl qöyilayotgani oqibatida mavjud loyihalarni kengaytiriş hamda yangilarini boşlaş orqaga surilayotgani tanqid qilingan. Mutasaddilarga yer ajratiş va toifasini özgartiriş işlarini tezlaştiriş topşirilgan.
Umuman, joylarda energetikani rivojlantiriş va energotejamkorlikni taminlaşda Energetika vazirligi hamda hokimliklar yaqin hamkorlik va muvofiqlaşuv asosida işlaşi zarurligi qayd etilgan.
Loyihalarni amalga oşirişda mahalliy işlab çiqaruvçilar va mahsulotlar iştirokini yanada kengaytiriş muhim ekani takidlangan. 2025 yilda investitsiya loyihalarida mahalliy komponent uluşi 737 million dollarni taşkil etgan bölsa, 2026 yilda bu körsatkiçni 1 milliard dollardan oşiriş maqsad qilingan.
Jumladan, ötgan yili transformator işlab çiqariş zavodi işga tuşgan. Joriy yilda yangi turdagi kabel va muftalarni, şamol elektr stantsiyalari minoralari va parraklarini mahalliylaştiriş loyihalarini işga tuşiriş, energiya saqlaş tizimlarini mahalliylaştiriş loyihasini boşlaş rejalaştirilgan.
Elektr energiyasini işlab çiqariş hajmi ortayotgan şaroitda uni istemolçilarga öz vaqtida yetkazib beriş masalasi dolzarb ekani, lekin qöşimça yuqori kuçlanişli magistral tarmoqlari qurilmasa, generatsiya quvvatlarining istemol hajmidan oşib ketişi xavfi mavjudligi körsatib ötilgan. Ötgan yili elektr tarmoqlarini rivojlantirişga ajratilgan mablağlarni özlaştiriş surati yetarli emasligi qayd etilgan.