Özbekistonda nomiga firibgarlar onlayn kredit olgan fuqarolardan tölov undiriş töxtatiladi
3-04-2026, 10:25
252 марта

Özbekistonda nomiga firibgarlar onlayn kredit olgan fuqarolardan tölov undiriş töxtatiladi
Kredit taşkilotlari özining içki qoidalaridan kelib çiqib, onlayn kredit (mikroqarz) ajratiş jarayonida sodir etiladigan frod (axborot texnologiyalaridan foydalanib sodir etilgan firibgarlik yoki öğrilik) holatlarining oldini oliş böyiça qöşimça çoralarni köradi.
Firibgarlar qurboni bölgan şaxs nima qilişi kerak?
Masofadan turib onlayn kredit (mikroqarz) ajratiş jarayonida sodir etilgan frod holati natijasida foydalanuvçi nomiga onlayn kredit (mikroqarz) rasmiylaştirilgan taqdirda foydalanuvçi mazkur holat böyiça içki işlar organlariga ariza bilan murojaat qiladi. Içki işlar organlari fuqaro (foydalanuvçi) tomonidan berilgan ariza asosida sodir etilgan frod holati yuzasidan tergovga qadar tekşiruv, suriştiruv, dastlabki tergov harakatlarini amalga oşiradi.
Tergovga qadar tekşiruv, suriştiruv, dastlabki tergov harakatlarida onlayn kredit (mikroqarz) frod holati natijasida rasmiylaştirilganligi aniqlanganda fuqaroning jabrlanuvçi deb etirof etilganligi töğrisidagi suriştiruvçi, tergovçi, prokuror qarori yoki sudning ajrimi onlayn kredit (mikroqarz)ni rasmiylaştirgan axborot tizimi (mobil ilova, veb-talqin va boşqalar) egasi bölgan kredit taşkilotiga yuboriladi.
Kredit taşkiloti frod holati natijasida nomiga onlayn kredit (mikroqarz) rasmiylaştirilgan fuqaroning jabrlanuvçi deb etirof etilganligi töğrisidagi suriştiruvçi, tergovçi, prokurorning qarori yoki sudning ajrimi kelib tuşgan kundan boşlab mazkur onlayn kredit (mikroqarz) va u bilan boğliq foizlar, neustoyka, jarimalarni hisoblaşni hamda jabrlanuvçi deb etirof etilgan şaxsdan undirişni töxtatadi.
Jabrlanganlarga yetkazilgan moddiy zararni qoplaş tartibi
Kredit taşkiloti tomonidan onlayn kredit (mikroqarz) rasmiylaştirilişi va u bilan boğliq boşqa tölovlar jabrlanuvçidan undirilgan holatlarda uşbu tölovlar kredit taşkiloti tomonidan jabrlanuvçining bank kartasiga yoki u körsatgan hisobvarağiga sudning qarori yoki ajrimi asosida qaytariladi. Mazkur tölovlar sudning qarori yoki ajrimi qonuniy kuçga kirgan kundan boşlab 15 kun muddatda amalga oşiriladi.
Kredit taşkiloti onlayn kredit (mikroqarz) ajratiş bilan boğliq frod holatini sodir etgan şaxsdan yetkazilgan moddiy zararni regress tartibida undiriş maqsadida dastlabki tergov va sudda fuqaroviy davogar sifatida iştirok etadi, işda ayblanuvçi tariqasida jalb etilişi lozim bölgan şaxs aniqlanganda moddiy zararni undan öz hisobiga undiriş böyiça talablarni kiritadi. Qonunçilikda belgilangan tartibda boşqa harakatlarni amalga oşiradi.
Frod holati tasdiqlanmasa
Kredit taşkiloti frod holatiga şubha qilganda holat va dalillarni qayta tekşiriş böyiça tergovga qadar tekşiruv, suriştiruv, dastlabki tergov harakatlari yoki sudning qarori ustidan qonunçilikda belgilangan tartibda şikoyat qilişi mumkin. Suriştiruv, dastlabki tergov natijalari yoki sudning qaroriga asosan frod holati yuz bermaganligi aniqlanganda kredit taşkiloti onlayn kredit (mikroqarz) va u bilan boğliq foizlar, neustoyka, jarimalarni hisoblaşni hamda jabrlanuvçi deb etirof etilgan şaxsdan undirişni davom ettiradi.
Frod holatlarining oldini oliş böyiça talablar
Kredit va tölov taşkilotlari öz mobil ilovasida foydalanuvçining hisobga oliş yozuvi (akkaunti) doirasida “Firibgarlik haqida xabar beriş” nomli alohida bölimni joriy etişi şart. Mazkur bölim bosilganda alohida oyna (forma) oçilişi va unda quyidagi malumotlarni kiritiş uçun maydonlar taqdim etilişi lozim:
- foydalanuvçining F.I.O.;
- pasport yoki identifikatsiya ID karta raqami va seriyasi;
- tuğilgan kuni;
- hisobga oliş yozuvida (akkauntda) röyxatdan ötgan telefon raqami;
- firibgarlik holatining qisqaça tavsifi;
- yöqotilgan pul mablağining miqdori;
- holat sodir etilgan vaqt.
- foydalanuvçi nomidan yangi qurilma orqali tizimga kirişga urinişda;
- foydalanuvçi nomidan onlayn kredit (mikroqarz) rasmiylaştiriş, omonat joylaştiriş hamda omonatdan pul mablağlarini yeçib oliş böyiça sörov yuborilganda;
- tizimda frod alomatlari qayd etilganda (qisqa vaqt içida bir neçta operatsiyalarning amalga oşirilişi, şubhali IP-manzillardan kiriş, noodatiy geolokatsiyadan harakatlar va boşqalar).