Urganç şahri markazida joylaşgan va xalq orasida “Qirğiz yop” nomi bilan maşhur bölgan ariq hozirgi kunda qanday ahvolda?

Bu ariq avval şaharning tabiiy salqinligini taminlab, atrof muhitiga körk bağişlardi. Köpçilik uning yonidan ötar ekan, suyuq şamoldan rohat olar, bolalar yonida öynar, yoşlar suhbat qurib ötardi. Bir söz bilan aytganda, bu yölak şahar infratuzilmasining bir bölagi, tirik suv yöli edi.

Ammo bugunçi?

Hozirgi holat:

Hozir “Qirğiz yop”dan ötganda salqinlik emas, sassiqlik seziladi. Ariq suvi qarangku — u hatto oqmaydi ham. Uning içi turli çiqindilar, plastik butilkalar, aralaş axlatlar bilan tölib ketgan. Suv emas, göyoki iflos botqoq. Quşlar ham undan uzoq yuradi, odamlar esa tezroq bu yerdan ötib ketişga harakat qiladi.

Masuliyat kimda?

Bu savolning javobi oçiq: şahar hokimiyati, kommunal xöjalik, ekologik nazorat organlari. Agar bu ariq haqiqatdan ham şahar infratuzilmasining bir bölagi deb hisoblansa, nega unga bunday beetibor munosabat qilinyapti?

Aniq muammolar:

• Ariq tozalanmayapti.
• Axlat taşlaş böyiça nazorat yöq.
• Suv oqimi uzilgan yoki suniy ravişda tösib qöyilgan.
• Atrof muhitga salbiy tasir bermoqda (hid, haşarotlar, sanitar xavf).

Nima qiliş kerak?

1. Zudlik bilan tozalaş işlarini olib boriş: Maxsus texnika va işçi guruhlar jalb etilsin.
2. Aniq javobgar taşkilot tayinlaş: Ariq uçun kim javobgar? Bu aniqlansin va doimiy nazorat örnatilsin.
3. Axlat taşlaşga qarşi jamoat nazorati: Köngillilar, mahalla faollari jalb qilinsin.
4. Estetik qayta quriş: Agar loyiha töğri işlab çiqilsa, bu joy yana körkam yölakka aylanişi mumkin.

Xulosa:

“Qirğiz yop” — bu faqat suv ötadigan joy emas. Bu Urgançning madaniyati, tarixi va hozirgi ekologiyasi bilan boğliq masala. Agar bu kabi tabiiy obektlarimizni asramasak, şaharning nafasi yöqoladi.