“Ҳормуз фақат душман учун ёпиқ” — Эрон айрим давлатлар учун нефть транзитига рухсат берди

Эрон ташқи ишлар вазири Аббос Ароқчи 16 март куни Ҳормуз бўғози орқали ўтувчи айрим нефть танкерларининг ҳаракатланишига рухсат берилишини маълум қилди. Бу ҳақда TRT World хабар берди.
“Душманлар ва тажовузкорлар ўтолмайди”

Ароқчи Ҳормуз бўғози фақат “душманлар ва уларнинг тажовузкорлигини қўллаб-қувватловчилар” учун ёпиқ қолишини таъкидлади. 

Шу билан бирга, Эрон ТИВ расмий вакили Исмоил Бақоий маҳаллий ОАВга берган баёнотида урушга алоқадор бўлмаган давлатларга тегишли кемаларга Эрон ҳарбийлари билан мувофиқлаштирилган ҳолда ва махсус рухсатнома асосида бўғоздан ўтишга ижозат берилганини қўшимча қилди.

Ушбу баёнотлар АҚШ ва Исроилнинг Эронга қарши уруши оқибатида Ҳормуз бўғозида кемалар ҳаракати деярли тўхтаб қолган, танкерлар блокадада қолиб, глобал энергия таъминоти хавф остида турган бир вақтда янгради. Жаҳон нефть савдоси ва денгиз орқали ташиладиган суюлтирилган табиий газнинг қарийб 20 фоизи айнан шу тор сув йўли орқали ўтади.

Кимларга рухсат берилди?
Сўнгги икки ҳафта ичида АҚШ ва Исроил ҳужумларига жавобан Эрон ҳам ушбу давлатларнинг базалари ва Форс кўрфази инфратузилмасига зарбалар берди. Бу эса халқаро юк ташувларини кескин камайтириб юборди. Шунга қарамай, сўнгги кунларда Теҳрон айрим давлатлар учун истисно қилмоқда:
Шанба, 14 март куни Ҳиндистон байроғи остидаги иккита суюлтирилган газ (LPG) танкери бўғоздан хавфсиз ўтиб, мамлакат ғарбидаги портлар томон йўл олган. Эроннинг Ҳиндистондаги элчиси Муҳаммад Фатҳалий буни глобал блокададаги истисно деб атади.
Bloomberg маълумотларига кўра, Покистон миллий юк ташиш корпорациясига тегишли Карачи танкери 15 март куни сув йўлини тарк этиб, Уммоннинг Суҳар порти яқинида кўринган.

Туркия транспорт ва инфратузилма вазири Абдулкадир Уралоғлу Эрон расмийларидан рухсат олингач, Розана номли турк кемаси бўғоздан ўтганини тасдиқлади. Теҳрон, шунингдек, Бангладеш байроғи остидаги ёқилғи ташувчи кемалар ҳам олдиндан огоҳлантириш шарти билан ўтказиб юборилишига шама қилди.
Чекланган рухсатларга қарамай, дунё бозорида нефть нархи юқорилигича қолмоқда. Душанба, 16 март кунги савдоларда Brent маркали нефть нархи бир баррел учун 104 доллардан юқори бўлди.

28 февралда уруш бошланганидан бери қора олтин нархи қарийб 45 фоизга ошди, айрим пайтларда эса ҳатто 120 долларгача кўтарилди. Экспертларнинг огоҳлантиришича, Ҳормуз бўғозидаги ҳар қандай узоқ муддатли узилиш глобал нефть таъминотини янада қисқартириб, ёнилғи нархи ошишидан азият чекаётган ҳукуматларга босимни кучайтиради.